Бұл мақалада коронавирустың Қазақстандағы шағын және орта бизнеске, сондай-ақ пандемиядан зардап шеккен экономиканың басқа салаларына әсері талданады. COVID-19 пандемиясы тудырған қазіргі экономикалық дағдарыс өзінің мәні жағынан бірегей, өйткені ол экономиканың көптеген салаларына әсер етті. Пандемия әлемнің барлық елдерінің экономикасына кері әсерін тигізді. Бұл көбіне қабылданған шектеу шаралары ШОБ үлесі ең көп шоғырланған салаларға кері әсерін тигізуіне байланысты. Сұраныс пен кірістің төмендеуі айналым қаражатын толтыруға қаражаттың жетіспеуіне, оның міндеттемелерінің төлем қабілеттілігінің төмендеуіне әкелді; сонымен қатар ШОБ қызметкерлерді ұстап қалу және шектеуші шараларды сақтау үшін қосымша шығындар проблемасына тап болды.

https://doi.org/10.48081/TPBF5864

2020

Выпуск 3

Бұл мақалада Қазақстан Республикасының кәсіпорындарында «Кәсіби тәуекелдерді басқару» автоматтандырылған ақпараттық жүйесін қолдану мүмкіндігінің сипаттамасы ұсынылған. Қазіргі заманғы ақпараттық технологияларды пайдалана отырып, бұл бағдарламалық өнім еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау жөніндегі маманның жұмыс орнын автоматтандыруға мүмкіндік береді. «Кәсіби тәуекелдерді басқару» автоматтандырылған ақпараттық жүйенің негізі ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің Еңбекті қорғау жөніндегі республикалық ғылыми-зерттеу институтының ғылыми қызметкерлерімен бұрын әзірленген «Жеке кәсіби тәуекел дәрежесін есептеу әдістемесі» болып табылады. Осы әдістемені қолдану зиянды өндірістік факторларды анықтауды, кәсіби тәуекелдерді төмендетуге бағытталған алдын алу іс-шараларының тиімділігін бағалауды қамтамасыз етеді. Бағдарламалық өнім кәсіпорынның кәсіби тәуекелдерін басқару үшін электрондық деректер базасын құруға, қауіптерді анықтауға және жоюға мүмкіндік береді.

https://doi.org/10.48081/PNHI6860

2020

Выпуск 3

эффективности внедренной системы управления охраной труда (далее –СУОТ) на примере двух предприятий воздушного транспорта. Научная новизна заключается в применении Методики оценки эффективности функционирования СУОТ. Методика основана на применении следующих критериев оценки соответствия процедур, проводимых в рамках системы управления охраной труда, установленных законодательными требованиями: своевременность исполнения процедур элементов системы охраны труда; качество исполнения процедур элементов системы охраны труда; контроль процедур элементов системы охраны труда; эффективность управления профессиональными рисками; экономическая эффективность. По результатам проведенного исследования предприятиям рекомендуется в кратчайшие сроки укомплектовать штат Службы охраны труда и безопасности, чтобы соблюдать трудовое законодательство и снизить нагрузку на специалистов. Полученные результаты свидетельствуют о том, что внедренная СУОТ применима на отечественных предприятиях, а оценка эффективности в виде аудита, в свою очередь, позволит своевременно выявить недостатки или нарушения в системе управления охраной труда на предприятии. Статья подготовлена по результатам научно-исследовательской работы по теме: «Разработка научно-методических основ обеспечения безопасного труда в приоритетных секторах экономики Республики Казахстан» (шифр О.0778).

https://doi.org/10.48081/WXYD5952

2020

Выпуск 3

В данной статье предложены некоторые уточнения теоретико- методических представлений о сущности залогового механизма в аспекте оценки залоговой недвижимости и определения направлений развития ее отдельных блоков в целях минимизации кредитных рисков коммерческих банков. Основные результаты, содержащие научную новизну, получены по следующим направлениям. 1. Предложена авторская трактовка залога как экономической категории, специфика которой заключается в финансовом характере отношений между субъектами, характере объекта отношений и ее роли в сфере кредитных отношений (дополнительный и обеспечительный характер в отношении базовой категории «кредит»). 2. Предложена систематизация форм и видов залога; исходя из определения формы как «внешнее выражение какого-либо содержания» выделены денежная (в рамках формы выделяются следующие виды: залог депозитов в кредитующем банке и залог драгоценных металлов в наличной форме) и товарная формы залога, которой соответствуют следующие виды залога (товарно-материальные ценности, ценные бумаги, ипотека, движимое имущество). Различные формы залога обуславливают специфику функционирования составных элементов залогового механизма применительно к разным видам залога. 3. На основе определения залогового механизма как процесса подготовки, заключения и исполнения договора о залоге, комплексно раскрыт механизм функционирования залога, включающий фундаментальный (субъект, объект, принципы), организационный (залоговая политика, оценка предметов залога, мониторинг) и регулирующий (правовое и нормативное обеспечение) блоки. 4. Предложены экономико- статистические методы оценки залоговой недвижимости, применение которых позволит приблизить внутреннюю оценку залога банком к реальной цене реализации на рынке.

https://doi.org/10.48081/KKIB1208

2020

Выпуск 3

Берілген мақалада Қазақстан Республикасында еңбекті қорғауды басқару жүйесін жетілдіру бойынша жүргізілген ғылыми-зерттеу жұмысы және оның нәтижелері сипатталған. Еңбекті қорғаудың маңызды құралы ретінде оларды халықаралық стандарттарға сәйкес еңбекті қорғауды басқару жүйесіне толықтыруларға сәйкес жүзеге асырудың жолдары бар. Халықаралық еңбек ұйымының елде ратификацияланған ұсынымдары да ғылыми- әдістемелік базаны әзірлеу кезінде ескерілді. Ғылыми-техникалық бағдарламаны іске асыру еңбек қауіпсіздігін қамтамасыз етудің озық ғылыми тәсілдері мен тиімді тетіктерін көрсететін ұлттық бағдарламаны, еңбекті қорғауды басқару саясаты мен жүйесін айқындауға бағытталған. Ұсынылатын ғылыми негізделген инновациялар еңбекті қорғау саласындағы ұлттық нормативтік базаны Халықаралық еңбек ұйымы конвенцияларының талаптарымен және экономикалық ынтымақтастық және даму ұйымы елдерінде қолданылатын практикамен үйлестіруге бағытталған тәсілдерге негізделеді және т.б. зерттеу нәтижелері Қазақстанда мемлекеттік деңгейде еңбекті қорғауды басқару жүйесін дамытудың ұзақ мерзімді стратегиясы мен тұжырымдамасын қалыптастыру кезінде пайдаланылатын болады. Ғалымдардың, жұмыс берушілердің, еңбекті қорғау қызметі мамандарының, жеке кәсіпкерлердің ынтымақтастығы нәтижесінде еңбекті қорғауды басқарудың жаңа жүйесін сынақтан өткізу кезінде еңбекті қорғауды басқару жүйесінің жаңа моделі әзірленді. Бұл жүйені енгізу ел кәсіпорындарындағы апаттардың алдын алуға және санын азайтуға мүмкіндік береді.

https://doi.org/10.48081/YFNT8760

2020

Выпуск 3

В данной работе разработанная Методология SWOT-анализ внедрения системы управления охраной труда на основе управления профессиональными рисками была подготовлена в рамках научно- технической программы. Специалисты в области охраны труда могут использовать данную Методологию в качестве руководящего документа при внедрении и поддержании системы управления охраной труда. Его применение позволяет специалистам внедрять и обеспечивать функционирование системы управления охраной труда, выявлять возможности и угрозы, формировать стратегию предприятия в области охраны труда. Кроме того, эта методика применима вне зависимости от размера предприятия и вида экономической деятельности. Данная методология SWOT-анализа рекомендуется для использования в рамках процедур оценки эффективности системы управления охраной труда и позволит работодателям выделить сильные и слабые стороны, возможности, которые предприятие может использовать для развития системы, а также выявить внешние угрозы и внутренние возможности, которые могут повредить систему. Результаты, полученные с помощью метода SWOT-анализа, могут быть использованы для дальнейшего, более глубокого анализа показателей системы управления охраной труда предприятия, а именно сильные и слабые стороны системы, выявленные в ходе анализа, делают ее можно спланировать необходимые изменения. SWOT-анализ предоставляется в виде обычного приложения самостоятельно или с помощью экспертов. Методика SWOT-анализа для оценки эффективности системы управления охраной труда достаточно проста и не требует значительных затрат времени и усилий со стороны эксперта / специалиста, проводящего анализ.

https://doi.org/10.48081/UAJD1219

2020

Выпуск 3