Изучение вопросов инвестиционного потенциала и устойчивого развития бизнеса всегда актуальны. Улучшение инвестиционного климата страны обеспечивает стабильное функционирование ее регионов и устойчивое развитие экономики. Необходимость исследования западных регионов Казахстана обусловлено их экономическим потенциалом. Добыча богатых залежей нефти и газа сопровождается значительным ущербом окружающей среды и затрагивает вопросы устойчивого развития бизнеса. Исследование преследует цель анализа потенциала экономического развития и устойчивого развития бизнеса в западных регионов РК. Основной фокус исследования сосредоточено на Актюбинский, Атырауский, Западно-Казахстанский и Мангистауские области. Авторами рассматривается связь между инвестициями и экономическим развитием страны, изучили динамику предприятий западных регионов за пять лет. Проведен анализ структуры предприятий по форме собственности, объемы инвестиций в основной капитал и их распределение по отраслям. Также были исследованы причины отставания социально-экономического развития западных регионов. Результаты исследования показывают недостаточное развитие промышленности, малой инвестиционной активности в несырьевые отрасли. В исследовании отмечается, что иностранные инвестиции в основном направлены на нефтегазовый сектор экономики РК, что сопровождается нехваткой финансирования других секторов. Учитывая аспект экологических проблем, вызванных добычей и переработкой сырья в работе, подчеркивается важность интеграции принципов устойчивого развития в инвестиционную политику регионов РК.

https://doi.org/10.48081/XLEX4494

2024

Выпуск 4

Бұл мақалада Қазақстандағы әлеуметтік кәсіпкерліктің құрылымы, оның аймақтық ерекшеліктеріне және қызмет түрлері бойынша бөлінуіне талдау жасалған. Әлеуметтік кәсіпкерлік, әсіресе жаһандық өзгерістер мен әлеуметтік теңсіздіктің өсуі жағдайында, қоғамның әлеуметтік, экономикалық және экологиялық мәселелерді шешудің маңызды құралы ретінде қарастырылады. Авторлар Қазақстан Республикасының әлеуметтік кәсіпкерлік реестрінен алынған мәліметтерге талдау жүргізіп, осының нәтижесінде кәсіпорындардың төрт негізгі санаты анықталып, олардың әрқайсысының міндеттері мен бағыттары көрсетілді. Қазақстандағы әлеуметтік кәсіпкерлердің отбасы, балалық шақ, білім беру және қоршаған ортаны қорғауға байланысты әлеуметтік бастамаларға жоғарғы қызығушылықты көрсетеді. Сондай-ақ, мақалада әлеуметтік кәсіпкерлікті дамытудағы аймақтық айырмашылықтар қарастырылып, мұндағы әлеуметтік кәсіпорындардың көпшілігі ірі қалаларда шоғырланғаны, ал ауылдық аймақтардың мұндай кәсіпорындармен аз қамтылғаны анықталды. Еліміздің шалғай аймақтардағы әлеуметтік кәсіпорындардың қаржылық қолдаудың аздығы, сондай-ақ, инфрақұрылымның төмен деңгейі, ресурстардың шектеулігі және тағы басқа кедергілері ерекше атап өтілген. Сонымен қатар, тұрақты даму мақсаттарына қол жеткізу, өңірлік теңсіздікті жою және мемлекет халқының әл ауқатын жақсарту үшін әлеуметтік осал топтармен жұмыс істейтін кәсіпорындарға мемлекеттік қолдау шараларын одан әрі дамыту қажеттілігі көрсетіледі.

https://doi.org/10.48081/AKAO9321

2024

Выпуск 4

Бүгінгі бәсекелестік жағдайында бренд жай ғана атау ғана емес, ол өнімге бірегейлік қосатын, тұтынушылардың қабылдауымен қалыптасатын және тұтынушылардың өнім таңдауында бағыт-бағдар беретін шаруашылық субъектісі болып табылады. Бренд - бұл бизнес пен тұтынушы арасындағы қарым-қатынасты жасайтын және қалыптастыратын құрал. Сонымен қатар, бүгінде бизнестің зияткерлік капиталы саналатын брендтер өнімнен тәуелсіз коммерциялық құрылымға айналды. Сондықтан, кәсіпкерлер үшін бренд пен брендинг процестері бүкіл бизнестің қатысуын талап ететін бірқатар әрекеттерді талап етеді. Зерттеудің мақсаты бренд ұғымын, оның функцияларын және бренд құрылымын түсіндіріп, жаһандық брендтердің бренд құндылықтарын бағалау болып табылады. Зерттеу әдістемесі әдіснамалық жалпылау және жүйелік талдау тұрғысынан негізделеді. Зерттеуде брендтің жай ғана атау емес, ол басқаруды қажет ететін актив екеніне назар аударылады. Әлемдегі жаһандық брендтердің құндылықтары және олардың құндылықтарындағы өзгерістер қарастырылды. Зерттеу нәтижесінде қазіргі бәсекелес заманда бренд жасау өте қиын деп айтуға болады. Бұл тәртіпті жұмыс пен брендті дұрыс басқаруды талап етеді. Бренд табысты болуы үшін ол бәсекелестерден ерекшеленуі және тұтынушымен анық орналасуы керек. Брендті басқарудағы бірінші әрекет брендті тұтынушы санасында орналастыру болып табылады. Бәсекелестіктің күшеюіне байланысты компаниялар ұзақ уақыт бойы өмір сүру үшін инновациялар енгізіп, нарықтағы позицияларын жаңа өнімдермен үнемі нығайтуы керек.

https://doi.org/10.48081/VXRD8286

2024

Выпуск 4

In the context of the rapid development of digital technologies, the banking sector of Kazakhstan must adapt to new realities. This article examines the impact of digital transformation on the HR policy and financial efficiency of second-tier banks. The aim of the research is to identify key trends in human resource management driven by digitalization and to assess their consequences for the banking sector. The primary areas of focus involve analyzing the implementation of digital technologies in HR processes, including recruitment automation, personnel management, and the application of big data for performance analysis. Additionally, the study examines remote training platforms and evolving competency requirements for employees in response to the shift toward digital business models. The scientific significance of this research is rooted in the systematic organization of knowledge regarding the impacts of digital transformation and the discovery of innovative approaches to human resource management. Its practical relevance is reflected in the recommendations provided to banks for adapting HR policies to evolving conditions, with the goal of improving competitiveness and operational efficiency. Moreover, this study makes a valuable contribution by offering practical guidance to HR professionals in second-tier banks, equipping them with tools to more effectively understand and navigate digital transformation processes while optimizing human resource management. It underscores the importance of fostering digital competencies, automating HR functions, and establishing flexible work models to meet contemporary challenges.

https://doi.org/10.48081/NMXA9511

2024

Выпуск 4

Туризм – жоғары өсу әлеуеті және одан әрі даму перспективалары бар әлемдік экономиканың негізгі секторларының бірі. Әлемдік экономика дамуының қазіргі кезеңінде туризм индустриясы барған сайын маңызды орын алады, аймақтық туристік нарықтар барған сайын елеулі үлес қосуда. Алайда, көбінесе өте тиімді орналасуы, бай табиғи әлеуеті және қалыптасқан көрікті жерлері бар өңірлер бұл салаға инвестиция тартуға қауқарсыз. Мақала аймақтық деңгейде туристік дестинация нарығын басқару ерекшеліктерін зерттеуге арналған. Туризм индустриясын дамыту үшін қазіргі заманғы менеджмент теориясын және жалпы ғылыми зерттеу әдістерін қолдану авторға туристік қызметтердің жағдайын бағалауға, Қазақстан Республикасындағы нарық және оның дамуының негізгі мәселелерін анықтауға, туристік қызметтер нарығын басқару деңгейлерін сипаттау және әдістерін талдауға, аймақтық деңгейде туризмді басқару тиімділігін арттырудың маңыздылығын дәлелдеуге мүмкіндік берді. Автор аймақтық деңгейдегі құзыретті басқару жүйесі аймақтық деңгейде туристік ағынның, кіріс және жұмыспен қамту көрсеткіштерінің ағынын қамтамасыз етіп қана қоймай, сонымен қатар кеңістікті теңестіруде маңызды рөл атқаратын бөлінген тарту нүктелерін қалыптастыруға мүмкіндік беретінін көрсетіп қана қоймай, елде қалыптасқан асимметрия, нарықтың жоғары маусымдылығы және туристік өнімнің сапасына қатысты мәселелерді шешуде негізгі рөл атқаратынын анықтайды.

https://doi.org/10.48081/VDMO9755

2024

Выпуск 4

Currently, digital transformation in the sphere of logistics activities has reached a new level. Logistics organisations in the context of the Republic of Kazakhstan are also striving to optimise business processes at the level of their enterprises by resorting to the implementation of advanced digital technologies. This article examines the impact of digital solutions on the performance of logistics organisations in Kazakhstan through regression analysis. The target data was collected within the framework of the dissertation research on the topic: "Digital Transformation of functioning of the logistical centres of the Republic of Kazakhstan on the basis of the Fulfillment Concept". Type of activity of the respondent companies: logistics, trade, production, distribution, transport services, warehousing and storage services. The Introduction section deals with the description of digital technologies in logistics by different authors as well as the logistics performance indicators. In the Results and discussion section, the regression analysis revealed the best P-values, which are the result of the impact of digital technologies (independent variables X) on logistics performance indicators (dependent variables Y). The quality of the obtained P-values was then assessed by comparing F with Significance F. The Conclusion section summarises the study and identifies future perspectives and potentials from this research paper. Keywords: digital technologies, logistics performance indicators, logistics, regression analysis, Republic of Kazakhstan. .

https://doi.org/10.48081/URYB4762

2024

Выпуск 4

Қазіргі әлемде ұлттық экономиканың өсуі негізінен кәсіпкерлік қызметтің инновациялық даму деңгейімен анықталады. Инновацияны елемейтін кәсіпкерлік, мәні бойынша, өзгермелі нарықтық жағдайдағы неғұрлым серпінді бәсекелестер алдында қорғансыз. Инновациялық кәсіпкерлікті дамыту жоспарларын қалыптастырудың негізі - сыртқы орта мен сыртқы ортаның өзгермелі жағдайларына бейімделуді қамтамасыз ететін басқару жүйесі арасындағы өзара іс-қимыл болып табылады. Дәл осы жерде инновациялық кәсіпкерлікті дамытудың нақты анықталған стратегиясы көмекке келеді. Осы мақаланың мақсаты туризм саласындағы жастар кәсіпкерлігін дамытудың ағымдағы жай-күйін талдауға қолданыстағы тәсілдерді жан-жақты талдау жүргізу негізінде туризм саласындағы инновациялық кәсіпкерлікті дамыту стратегиясының моделін әзірлеу болып табылады. Талдау кезінде ғылыми абстракцияның, талдау мен синтездің, топтастырудың және жүйелік тәсілдің, графикалық әдістің және статистикалық пен кластерлік талдау әдістерінің жалпы ғылыми әдістері қолданылды. Зерттеу нәтижесі туризм саласындағы жастар кәсіпкерлігін дамытудың ағымдағы жағдайын бағалау, туризм саласындағы инновациялық кәсіпкерлікті дамыту стратегиясының авторлық теориялық моделі тұжырымдалды. Бұл зерттеулерді кәсіпкерлікті дамыту, стратегиялық және инновациялық даму мәселелерін зерттейтін ғалымдар, жұмыс істеп тұрған кәсіпкерлер, сондай-ақ өз құзыретінде кәсіпкерлікті тұтастай дамыту мәселелері бар мемлекеттік құрылымдар пайдалана алады.

https://doi.org/10.48081/QVUT8980

2024

Выпуск 4

Данная статья освещает современное состояние транспортно-логистической отрасли Казахстана, динамику показателей за прошедшие десять лет и основные тенденции развития. Представлена структура объемов пассажира и грузовых перевозок по видам транспорта, а также изменение этих показателей в сравнении с предыдущим периодом, доли видов транспорта по итогам 2023 года, где основные перевозки осуществляются железнодорожным транспортом. Проанализированы объемы перевозок по всем видам транспорта, где основная доля из-за экономической эффективности приходится к трубопроводному и железнодорожному транспорту. Несмотря на то, что Казахстан за последние 15 лет инвестировал в данную отрасль 35 млрд долларов и имеются прогнозы, что доля транспорта и логистики в ВВП Казахстана вырастет с 6,2% в 2022 году до 9% к 2025 году. Решение вышеуказанных проблем видится в виде обновления и капитального ремонта через крупные инвестиционные вложения. Касательно логистического направления выявлена высокая необходимость в создании и развитии логистической инфраструктуры через региональные центры логистики. Проведенные исследования по общему рейтингу в Индексе эффективности логистики Logistics performance index (LPI) свидетельствуют, что позиция Казахстана снизилась в сравнение с 2018 годом и переместилась на 79 позицию.

https://doi.org/10.48081/IIAK6647

2024

Выпуск 4

Университеттегі басқару оқытуда, зерттеулерде және жобаларда тұрақты даму бастамаларын (ТД) іске асырудың негізгі құрамдас бөлігі болып табылады. Бұл мақалада университеттегі ТДМ-мен байланысты университеттегі процестерді басқарудың рөліне қарамастан, тұрақты дамудың мақсаттарын жүзеге асыру үшін университеттермен басқару процестерін зерттеу ұсынылған, тек бірнеше зерттеулер бұл қатынастарды жоғары білім беруде кешенді зерттеген. Білімдегі бұл олқылықтың орнын толтыру үшін университеттердегі ТДМ басқару мен жүзеге асыру арасындағы байланыс мақалада бағаланады. Бұл зерттеудің әдіснамасы библиометриялық талдау болып саналады, онда тақырып бойынша әдебиеттер талданады, сонымен қатар шет елдері университеттерінің тақырыптық зерттеулерін қарастырады. Бұл қос тәсіл әдістемесі қазіргі жағдайда тиімді басқару ретінде университеттердің ТДМ қабылдауына және оларды өз қызметінде жүзеге асыруға қалай әсер ететінін анықтады. Зерттеуде басқаруға тиісті назар аудара отырып, ТДМ жүзеге асырудағы университеттерге көмектесетін ұсыныстар бар.

https://doi.org/10.48081/UDOG5321

2024

Выпуск 4

В работе рассмотрены вопросы повышения конкурентоспособности национальной экономики путём роста производительности труда с точки зрения влияющего фактора расходов на рабочую силу. Повышение затрат на фонд оплаты труда и иные виды материальной поддержки трудового коллектива являются мощным средством мотивации, что, однако, необходимо подтвердить статистическими методами. Исходя из этой гипотезы, основной целью исследования был поиск корреляционных связей между расходами на 1 сотрудника и эффективностью их труда. Причём под производительностью: объём произведённой продукции, суммарный доход и прибыль компаний. А затраты на рабочую силу составлялись не только из фонда оплаты труда, но также включали в себя все виды расходов работодателей на работников, включая налоги. Выбранный расширенный подход позволил сформировать более объективный взгляд на проблематику взаимного влияния расходов на труд на производительность труда. Корреляционно-регрессионный анализ производился в двух направлениях: межотраслевом и региональном. В целом оба варианта анализа показали высокий уровень влияния расходов на рабочую силу на производительность труда, что может служить отправной точкой для выработки конкретных решений по повышению эффективности функционирования национальной экономики. Таким образом, итоги исследования значительно расширяют инструментарий управленческих решений, как в масштабах всей страны, так и на уровне крупных компаний и корпораций.

https://doi.org/10.48081/NWKW4778

2024

Выпуск 4