Бүгінгі таңда ұлттық экономиканы цифрлық трансформациялау еңбек нарығына айтарлықтай әсер етіп, жұмыспен қамту құрылымын өзгертіп, жұмысшыларға жаңа дағдыларға қойылатын қосымша талаптарды тудыруда. Ғылыми мақалада цифрландырудың, автоматтандырудың және платформалық экономиканың дамуының еңбек нарығына әсері, сонымен қатар кәсіби дағдыларға деген сұраныстың өзгеруі қарастырылады. Бұл зерттеудің мақсаты жылдам технологиялық өзгерістер жағдайында Қазақстан Республикасындағы жұмыспен қамту мәселелерін шешу болып табылады. Зерттеу әдістеріне еңбек нарығындағы өзгерістер динамикасын бағалаудың салыстырмалы тәсілі кіреді. Зерттеудің эмпирикалық негізі Қазақстанның ресми статистикалық деректер жиынтығынан және Халықаралық еңбек ұйымының (ХЕҰ) есептерінен жинақталған соңғы жылғы ресми статистикалық деректерге негізделген. Зерттеу нәтижелері цифрлық сауаттылықтың артуы автоматтандыруға, цифрлық платформалардың дамуына және жұмыспен қамту үлгілерінің өзгеруіне байланысты қызметкерлер мен өзін-өзі жұмыспен қамтыған жұмысшылардың үлесінің азаюына әкелетінін көрсетеді. Зерттеу нәтижелері қашықтықтан жұмыс істеуге және күнделікті өмірде цифрлық технологияларды пайдаланудың артуына бағытталған үрдісті растайды. Одан кейінгі зерттеулер еңбек нарығын теңгерімді дамыту және цифрлық алшақтықты азайту үшін цифрлық сауаттылықты арттыру стратегияларын әзірлеуге бағытталуы мүмкін, әсіресе ауылдық жерлерде өте өткір.

https://doi.org/10.48081/BGQF2193

2026

Выпуск 2

В статье рассмотрены финансово-экономические процессы функционирования предприятия в условиях инновационных преобразований социально-экономических систем. Задача состоит в том, чтобы обеспечить качественную аналитическую поддержку для принятия управленческих решений путем обновления методологического инструментария, отражающего сложность взаимосвязей между инновационными преобразованиями. Определены ключевые факторы, определяющие инновационные преобразования микросреды предприятия, в частности, инновационная активность, финансирование деятельности, стоимость деятельности и операционная эффективность. Разработан научно-методический подход к оценке рентабельности капитала предприятия, учитывающий специфику инновационных преобразований его социально-экономической системы в условиях Индустрии 5.0. На основе метода основных компонентов были определены ключевые детерминанты (инновационная активность, финансирование деятельности, стоимость деятельности, операционная эффективность), которые влияют на эффективность инновационных преобразований. Технология объединяет цифровые, экологические и социальные показатели для комплексного анализа влияния микросреды на деятельность предприятия. Разработанный методический инструментарий позволяет выявить ключевые факторы, влияющие на рентабельность капитала. Подход обеспечивает диагностику изменений во внутренней среде предприятия с учетом синергии технологических и социальных факторов. Практическая ценность предлагаемого научно-методического подхода связана с возможностью использования моделей для выявления резервов повышения финансовых показателей и формирования рекомендаций по преодолению негативных тенденций, препятствующих достижению целевых параметров устойчивого развития предприятий в условиях Индустрии 5.0

https://doi.org/10.48081/BGQF2166

2026

Выпуск 2

В последние годы исследователи все больше фокусируются на развитие моделей и инструментов для обеспечения участия граждан в процессах государственного управления, что способствует трансформации роли гражданина как активного субъекта государственных процессов. Казахстан также входит в число стран, где уделяют особое внимание данному подходу, который коррелируется с концепцией «слышащего государства». Цель данного исследования заключается в выявлении институционально-поведенческих факторов партисипативного управления и концептуализация подхода партисипативного участия для совершенствования механизма управления санитарно-эпидемиологическими рисками в условиях цифровизации. Исследование основано на теоретическом обзоре литературы, анализе казахстанских цифровых практик участия граждан и эмпирических данных онлайн-опроса населения. В качестве теоретической базы использованы подходы participatory surveillance и когнитивно-поведенческие модели, объясняющие детерминанты вовлеченности граждан в санитарно-эпидемиологический мониторинг. Результаты исследования показывают не столько технологические барьеры, сколько институциональный и поведенческий характер, такие как информационный разрыв, недоверие к результативности сообщений и опасения негативных последствий. На основе результатов исследования сформирована концептуальная модель внедрения партисипативного мониторинга в казахстанском контексте как инструмента для раннего выявления санитарно-эпидемиологических рисков.

https://doi.org/10.48081/BGQF2195

2026

Выпуск 2

Мақалада климаттық дағдарыс жағдайында Қазақстан Республикасының ауылдық аумақтарының орнықты дамуын мемлекеттік трансформациялау мәселелері қарастырылады. Климаттың өзгеруінің, су ресурстарының тапшылығының, шөлейттену процестерінің және экологиялық тәуекелдердің елдің ауылдық елді мекендерінің әлеуметтік-экономикалық дамуына әсеріне ерекше назар аударылады. Авторлық ұжым өз өңірлері мысалында ауыл тұрғындарының өмір сүру сапасын арттыруға, экологиялық қауіпсіздікті қамтамасыз етуге, табиғи ресурстарды ұтымды пайдалануға және бейімделгіш экономиканы дамытуға бағытталған кешенді процесс ретінде ауылдық аумақтарды орнықты дамытудың мәнін ашады. Зерттеуде климаттық өзгерістер азық-түлік қауіпсіздігінің, жұмыспен қамтудың және ауыл халқының табысының деңгейін төмендете отырып, Қазақстан Республикасының аграрлық секторына елеулі әсер ететіні атап өтілді. Осыған байланысты ауылдық инфрақұрылымды жаңғыртуға, су үнемдеу технологияларын енгізуге, «жасыл» экономиканы дамытуға және ауылдық аумақтардың Климаттық қатерлерге тұрақтылығын арттыруға бағытталған мемлекеттік саясат ерекше маңызға ие болады. Ауылдық аумақтарды дамыту бойынша бағдарламаларды іске асыру ауыл халқының әл-ауқатын арттыруға, адами капиталды дамытуға және елдің ауылдық аумақтарының әлеуметтік-экономикалық тұрақтылығын нығайтуға ықпал ететіні анықталды. Авторлар Қазақстан Республикасының ауылдық аумақтарының қазіргі жай-күйіне баға берді, климаттық дағдарысқа, халықтың көші-қонына, инфрақұрылымның тозуына және табиғи ресурстардың шектелуіне байланысты негізгі проблемаларды анықтады, сондай-ақ ауылдық аумақтарды орнықты дамыту саласындағы мемлекеттік саясатты жетілдіру бағыттарын ұсынды.

https://doi.org/10.48081/BGQF2191

2026

Выпуск 2

In the context of accelerating digitalization, public administration of the social sphere is acquiring new characteristics related to increased targeting, transparency and efficiency of the services provided. This article examines the foreign experience of implementing social policy in developed countries, as well as analyzes the effectiveness of modern models of social policy in the context of globalization, digital transformation, demographic changes, migration processes, gender equality, and economic instability. The main focus is on Scandinavian, conservative and liberal models of social policy and their impact on the level of social protection, public welfare, social equality, gender inclusion, migrant adaptation, and sustainable development. The study uses comparative, institutional, and risk-based approaches to identify the advantages and disadvantages of various social management systems. The results of the study show that the Nordic countries achieve a high level of social well-being thanks to a universal social protection system, well-developed public services and the active participation of the state in the social sphere. Conservative models focus on the development of social insurance mechanisms, support for labor migrants, and ensuring the stability of the labor market, while liberal systems emphasize market efficiency, individual responsibility of citizens, and equal opportunities regardless of gender or migration status. The study also highlights the increasing importance of digital governance, inclusive social programs, gender-sensitive policies, migrant integration mechanisms, and sustainable social development strategies. The results obtained are of practical importance for developing countries, in particular for the Kazakhstan, as they confirm the need for a combination of social protection, economic flexibility, digital modernization, and inclusive approaches to migration and gender policy.

https://doi.org/10.48081/BGQF2180

2026

Выпуск 2

Мақала Ақтөбе облысындағы емдік туризмнің қазіргі жағдайын, даму үрдістерін және өңірдің туристік-рекреациялық әлеуетін кешенді талдауға арналған. Зерттеудің мақсаты – емдік туризмнің өңірлік деңгейдегі ерекшеліктерін айқындау, санаторий-курорттық инфрақұрылымның даму деңгейін бағалау және оның әлеуметтік-экономикалық маңызын негіздеу болып табылады. Зерттеу нысаны ретінде Ақтөбе облысының емдік-сауықтыру туризмі жүйесі, ал пәні ретінде өңірдегі орналастыру орындарының, санаторий-курорттық мекемелердің қызметі мен олардың аумақтық орналасу ерекшеліктері қарастырылған. Мақалада емдік туризмнің теориялық негіздері, оның қазіргі туристік нарықтағы рөлі сипатталады. Зерттеу барысында жүйелі, салыстырмалы және статистикалық талдау әдістері қолданылып, Ақтөбе облысындағы туристік инфрақұрылымның құрылымы, орналастыру орындарының саны, қызметкерлер құрамы және аумақтық бөлінісі талданған. Нәтижелер көрсеткендей, облыста туристік қызметтің негізгі бөлігі қалалық аумақтарда, әсіресе Ақтөбе қаласында шоғырланған, ал ауылдық жерлерде инфрақұрылым жеткіліксіз дамыған. Зерттеудің маңызды бөлігі өңірдің негізгі санаторий-курорттық нысандарына – «Зәру», «Шипагер» және «ЮКОН» мекемелеріне талдау жасауға арналған. Аталған объектілердің сыйымдылығы, емдеу бағыттары, табиғи-климаттық артықшылықтары және рекреациялық мүмкіндіктері сипатталып, олардың ішкі туризмді дамытудағы және халық денсаулығын нығайтудағы рөлі айқындалған. Авторлардың пікірінше, емдік туризм Ақтөбе облысында өңірлік емдеу-сауықтыру кластерін қалыптастырудың маңызды факторы болып табылады. Зерттеу нәтижелері өңірлік туристік саясатты жетілдіруде, ауылдық аумақтардағы туристік инфрақұрылымды дамытуда және сауықтыру туризмін әртараптандыруда практикалық маңызға ие.

https://doi.org/10.48081/BGQF2164

2026

Выпуск 2

The conducted research is devoted to bibliometric analysis of academic literature, issues of health tourism. In the course of the research the main directions, key terms, popular countries carrying out therapeutic tourism, leading journals and authors, countries publishing scientific articles on the research topic were identified, bibliometric analysis of the structure of academic publications reflecting current trends in the field of tourism, wellness and other topics related to sustainability, globalization and economy was carried out. The scientific significance lies in the possibility of using the results obtained in the expansion of theoretical concepts in the development of new approaches to the study of health and wellness tourism. On the basis of the analysis, keywords and co-authorship of research, highlighting clusters, authors and journals in the study area are identified. The methodology is based on the Scopus database and their analysis through VOSviewer software, which allowed visualization and cluster analysis, building networks of keywords and their co-authorship. In the process of analysis, a keyword map was constructed to identify links and structure research topics, cluster analysis, ranking was performed to identify topic areas. On the basis of bibliometric analysis, an assessment of publication activity in the direction of health and wellness tourism was carried out, the dynamics of changes in key topics by year, by key journals and main authors was analyzed. The main contribution is the systematization of academic publications of the Scopus database, the allocation of priority research areas. The practical significance of this study lies in the potential application of the obtained data in the development strategy of health tourism.

https://doi.org/10.48081/BGQF2192

2026

Выпуск 2

Бұл мақалада туризмнің дамуына әсер етіп отырған туристік сала қызметтерінің жалпы Қазақстан туризміндегі даму жағдайы мен туристерді тартудағы маркетингтік қызметтің әсеріне зерттеу жүргізілді. Зерттеу барысында он жылдағы туристердің ағыны мен оларға ұсынылған қызметтерден түскен түсім және маркетингтік қызметке жұмсалған шығын көрсеткіштеріне талдау жасалынды. Талдау барысында әртүрлі ғылыми әдістер пайдаланылды. Атап айтқанда туристердің ағынының өсімі мен маркетингтік қызметке жұмсалған шығын өсімінің арасындағы байланысты анықтауда статистикалық талдау және туристердің ағыны мен көрсетілген қызмет түсімі мен маркетингтік қызметтің көрсетуге кеткен шығын арасындағы факторлық талдауда математикалық үлгілеудің көпмүшелі сызықтық талдау және тағы басқа әдістер пайдаланылды. Зерттеу нәтижесінде туристік саланың дамуында маңызды рөл атқаратын маркетингтік қызметті жүзеге асырудағы, оның ішінде нарықты зерттеу, жарнама құралдарын пайдалануға жұмсалатын қаржы он жылдың ішінде тұрақты деңгейде болмаған және ол туристердің тартымдылығын арттыруда, сәйкесінше туристерден түсетін түсімнің де артуына оң нәтижесін бермегені анықталды. Зерттеу барысында туристердің ағынына маркетингтік қызметтер оң нәтиже берсе, туристердің санының тізбекті он жылдағы өсімін екі есеге арттыруға болатыны және сәйкесінше түсімді екі есеге арттыруға болатыны негізделді. Дегенмен, талдау барысында маркетингтік қызметке кеткен шығындар көлемі кейбір жылдары (2019 жылы және 2021жылы) 3 есе жоғары болғанымен, туристік сала қызметіне оң нәтиже бермеген. Авторлармен маркетингтік қызметтің тиімділігін, туристік саланың тұрақты дамуын негіздейтін туристердің ағынының және түсімнің аруына сәйкестендіріп бағыттау қажеттігі ұсынылды.

https://doi.org/10.48081/BGQF2170

2026

Выпуск 2

IT startups strive to innovate and accelerate economic growth, and understanding what affects their scalability is more important than ever. This study examines both the external dynamics of the ecosystem and the internal organizational structures that influence a startup's success. A comparison of global centers such as Silicon Valley, London, and Singapore shows the importance of government support, access to finance, and a culture of innovation. A modified PESTLE model is proposed to evaluate internal processes. In the model external categories are replaced by indicators of operational efficiency, financial stability, team competencies, technological infrastructure, leadership and employee well-being. The data was collected through an online survey of 32 IT startups associated with Astana Hub and similar programs in Kazakhstan. The participants rated 18 internal aspects on a 5-point Likert scale. The results show high transparency in management decisions and team adaptability. At the same time, limitations in process automation, resource allocation and staff development were identified. The modified PESTLE model enables assessing startups' internal maturity and identifying factors constraining scaling. The findings are applicable to the development of startup support programs and internal development strategies.

https://doi.org/10.48081/BGQF2175

2026

Выпуск 2

In response to increasing expectations for efficiency and quality in public administration, the modernization of medical–administrative processes in Kazakhstan’s public healthcare organizations is gaining strategic importance. This study aims to identify factors that influence managerial and economic efficiency in public healthcare institutions, with particular attention to patient and staff satisfaction as indicators of public service quality and institutional resilience. The research is based on a quantitative methodology involving two parallel surveys: one among patients who received medical care, and another among medical personnel using a continuous sample of key professional categories. This approach provides a comprehensive view of how public healthcare services are perceived by both service recipients and frontline providers. The findings indicate that patients generally rate professionalism, communication, hygiene, and the availability of basic services positively. At the same time, many respondents report dissatisfaction with the level of digitalization and access to electronic public services. Similarly, medical staff view working conditions as satisfactory but note insufficient digital tools and a need to strengthen digital competencies. These results point to the necessity of reengineering public healthcare processes, emphasizing digital transformation, improved service design, and greater alignment with user needs. The research highlights the importance of systematically integrating citizen and employee feedback into mechanisms of quality management and public service improvement. It also outlines directions for further research, particularly the development of an assessment model for digital maturity and managerial performance in public healthcare organizations.

https://doi.org/10.48081/BGQF2185

2026

Выпуск 2