Вестник ToU
Экономическая серия
search Найти
SMART FISCAL POLICY: THE CONCEPTUAL MODEL REGULATING INCOME OF KAZAKHSTAN'S RURAL HOUSEHOLDS
Аннотация
The article is devoted to the formation of a conceptual model of Kazakhstan's "smart" fiscal policy based on the use of digital technologies, integration of data and analytical tools to improve the effectiveness of income regulation in rural households. The relevance of the study is due to the growing digitalization of the economy and the continuing socio-economic differences between urban and rural regions of the country. Given the high proportion of self-employment, income instability, and limited access of rural populations to digital government services, traditional tax policy tools are proving to be insufficiently effective. The paper presents a detailed structure of a "smart" fiscal model, including data sources, a storage and processing platform (data lake), an AI-based analytical layer, a decision-making mechanism, and a set of socio-economic performance indicators. The study highlights that an intelligent fiscal system is capable of providing accurate household segmentation, income forecasting, automated selection of tax measures and monitoring of their impact. Scenario modeling demonstrates a potential increase in rural household incomes by 10-12%, a reduction in poverty by 25%, and a reduction in the Gini coefficient through targeted measures. The article also provides recommendations on improving administration, developing digital infrastructure, data regulation, and creating interdepartmental fiscal analytics centers. Thus, the proposed model represents a promising direction for the development of social and tax policy in Kazakhstan, ensuring the synergy of the digital economy and social justice mechanisms.
Автор
G.A. Maulenberdieva1
I.Y. Kozhamkulova
I.M. Baubekova
Zh.K.Taibek
B.I. Ospan
DOI
10.48081/BGQF1810
Ключевые слова
fiscal policy
household income
tax regulation
models
rural areas
Год
2026
Номер
Выпуск 1
Посмотреть статью Посмотреть журнал
SUSTAINABLE CONSUMER BEHAVIOR IN MARKETING: A BIBLIOMETRIC REVIEW
Аннотация
This article presents a bibliometric analysis of scientific publications devoted to sustainable consumer behavior in the context of marketing. The Scopus database, covering 249 publications for the period from 2005 to 2025, was used. Using VOSviewer software, a keyword co-occurrence analysis was conducted, resulting in the identification of seven thematic clusters. They cover the following areas: behavioral aspects of sustainable consumption, economic policy and government regulation, social attitudes and environmental education, digital marketing, the influence of media on the perception of environmental risks, business aspects of sustainable consumption, as well as critical discourse related to the circular economy, trust, and greenwashing. The obtained results demonstrate the growing interest of the scientific community in sustainable consumption and identify research gaps, in particular, weak interconnections between individual areas and insufficient integration of educational approaches. The presented analysis allows us to structure the scientific field and outline promising areas for further research in the field of sustainable marketing.
Автор
Шаймерденқызы Шырын
Оразгалиева Элмайра
DOI
10.48081/BGQF1820
Ключевые слова
sustainable consumer behavior
marketing
bibliometric analysis
VOSviewer
green marketing
circular economy and greenwashing
environmental awareness
scientific mapping
Год
2026
Номер
Выпуск 1
Посмотреть статью Посмотреть журнал
СОСТОЯНИЕ И ПЕРСПЕКТИВЫ ЭЛЕКТРОННОЙ КОММЕРЦИИ В КАЗАХСТАНЕ
Аннотация
В настоящее время электронная коммерция является одним из наиболее динамично развивающихся сегментов мировой экономики. В условиях активной цифровой трансформации Казахстана этот сектор играет ключевую роль в стимулировании экономического роста, развитии малого и среднего бизнеса, а также в повышении доступности товаров и услуг для населения. Благодаря росту интернет-проникновения, совершенствованию логистической инфраструктуры и развитию цифровых платежных систем, электронная коммерция в стране демонстрирует стабильную положительную динамику. Однако, несмотря на значительный потенциал, этот рынок сталкивается с рядом вызовов, таких как недостаточная развитость логистики в регионах, низкий уровень доверия к онлайн-покупкам и вопросы регулирования. В данной работе проведен обзор отечественных и зарубежных научных исследований по электронной коммерции. Изучены особенности и ключевые направления развития электронной торговли, а также тенденции ее роста в Казахстане и в мире. Проведен анализ текущего состояния рынка, его преимуществ и проблемных аспектов. Кроме того, в рамках исследования была организована анкета среди покупателей электронной коммерции, результаты которой подверглись детальному анализу. На основе полученных данных разработаны практические рекомендации по решению существующих проблем, улучшению цифровой инфраструктуры, повышению доверия пользователей и дальнейшему развитию электронной коммерции в Казахстане.
Автор
А.Б.,Құлман
Д.Д.Ермекбаева
А.А.Айдосова
Г.Б. Саханова
DOI
10.48081/ATSS6603
Ключевые слова
электронная коммерция
маркетплейсы
интернет-магазины
потребительские предпочтения
онлайн-торговля.
Год
2025
Номер
Выпуск 4
Посмотреть статью Посмотреть журнал
САЛАЛЫҚ ВЕРТИКАЛДЫ ДАМУДЫҢ ХАЛЫҚАРАЛЫҚ ТӘЖІРИБЕСІН ТАЛДАУ: ҚАЗАҚСТАННЫҢ МҰНАЙ-ГАЗ САЛАСЫНА БЕЙІМДЕУ ПЕРСПЕКТИВАЛАРЫ
Аннотация
Мақалада салалардың халықаралық вертикалды даму тәжірибесі және оны Қазақстанның экономикалық жағдайларына бейімдеу мүмкіндіктері қарастырылады. Тік интеграцияның, цифрлық трансформацияның және инновациялардың орнықты экономикалық өсуді қамтамасыз етудегі және бәсекеге қабілеттілікті арттырудағы негізгі рөлі атап өтіледі. Зерттеу мақсаты Германия, Оңтүстік Корея және АҚШ сияқты елдерде іске асырылған вертикалды дамудың табысты стратегияларын салыстырмалы талдауға бағытталған және оларды Қазақстанның мұнай-газ саласында қолдану бойынша ұсыныстар әзірлеу болып табылады. Мақалада салыстырмалы талдау және әдеби шолу сияқты аралас әдіснамалық тәсілдер қолданылып, табысты бейімдеудің негізгі факторлары айқындалады. Олардың ішінде институционалдық ортаны дамыту, ғылыми зерттеулер мен тәжірибелік-конструкторлық жұмыстарды (ҒЗТКЖ) қолдау, цифрлық технологияларды интеграциялау және адами капиталды нығайту ерекшеленеді. Қазақстан үшін өнеркәсіптік парктер құру, мемлекеттік-жекеменшік әріптестікті дамыту, ШОБ үшін құзырет орталықтарын ашу және Индустрия 4.0 тұжырымдамасы аясында білім беру бағдарламаларын кеңейту сияқты нақты ұсыныстар жасалады. Талдау нәтижесінде экономиканы әртараптандыру мен орнықты өсім шикізаттық ресурстарға тәуелділікті еңсерудің, мұнайды өңдеу өнеркәсібінің ЖІӨ-дегі үлесін арттырудың және жаһандық құн жасау тізбектеріндегі позицияны күшейтудің негізгі шарттары болып табылатыны анықталды.
Автор
А. Жұпарова
Ә. Қожахметова
Ғ. Бейсембаев
DOI
10.48081/AZCH1152
Ключевые слова
вертикалды даму
тік интеграция
экономикалық өсу
мұнай-газ саласы
Қазақстан
Год
2025
Номер
Выпуск 4
Посмотреть статью Посмотреть журнал
КОМПЛЕКСНЫЙ ПОДХОД К УПРАВЛЕНИЮ ДЕНЕЖНЫМИ ПОТОКАМИ ПРИ ФИНАНСОВОЙ РЕСТРУКТУРИЗАЦИИ КООПЕРАТИВНЫХ ОРГАНИЗАЦИЙ
Аннотация
В данной статье изучены аспекты комплексного подхода к формированию и использованию денежных потоков при финансовой реструктуризации кооперативного сектора экономики, являющейся неотъемлемым инструментом антикризисного финансового управления для целей обеспечения стратегического преимущества производственной деятельности несостоятельного субъекта хозяйствования. Для оздоровления кооперативного сектора экономики разработан план финансовой реструктуризации, учитывающий особенности и потребности кооперативных организаций. Особое внимание уделено оценке влияния денежных потоков при финансовой реструктуризации кооперативной организации. Данное исследование даёт возможность использовать полученные результаты для принятия стратегических решений в области финансового управления потребительскими обществами. Целью исследования является разработка стратегии формирования и использования денежных потоков для обеспечения финансовой независимости кооперативной организации в процессе финансового оздоровления. Объект наблюдения – типичная организация потребительской кооперации – районное потребительское общество «Прохоровское» Белгородской области. Научная новизна исследования заключается в разработке комплексного подхода к оценке и управлению денежными потоками в рамках финансовой реструктуризации с учетом особенностей функционирования организаций потребительской кооперации. Результаты исследования могут быть использованы для совершенствования практики финансового менеджмента в организациях кооперативного сектора экономики.
Автор
Мороз О.Н.
Шамрай И.Н.
Андриевский В.О.
DOI
10.48081/IBUQ1836
Ключевые слова
денежный поток
реструктуризация
потребительское общество
стратегия финансирования
финансовое оздоровление
Год
2025
Номер
Выпуск 4
Посмотреть статью Посмотреть журнал
ФОРМИРОВАНИЕ АДАПТИВНОЙ МОДЕЛИ УСТОЙЧИВОГО РАЗВИТИЯ ФИНАНСОВОГО РЫНКА КАЗАХСТАНА В УСЛОВИЯХ ЦИФРОВИЗАЦИИ ЭКОНОМИКИ
Аннотация
В условиях стремительного развития цифровых технологий и усиления глобальных экологических и социальных вызовов особую актуальность приобретает вопрос формирования устойчивых финансовых систем. Финансовый рынок Казахстана, находясь на этапе цифровой трансформации, требует адаптации стратегий развития с учётом ESG-принципов и современных инновационных решений. В статье представлены теоретико-методологические основы построения адаптивной модели устойчивого развития финансового рынка, способной интегрировать цифровые технологии, зелёные финансовые инструменты и механизмы устойчивого инвестирования. Раскрываются ключевые направления цифровизации, включая внедрение платформенных решений, развитие цифровых экосистем и систем управления ESG-рисками. Особое внимание уделяется институциональным и нормативным барьерам, замедляющим интеграцию устойчивого финансирования, а также необходимости усиления роли внутреннего инвестора, банковского сектора и государства. На основе комплексного анализа предложены практические рекомендации по формированию эффективной финансовой инфраструктуры, стимулированию выпуска зелёных облигаций, улучшению прозрачности ESG-отчётности и цифровому сопровождению инвестиционных процессов. Полученные результаты могут быть использованы в разработке стратегических документов, направленных на устойчивый экономический рост Казахстана, а также в построении цифровых финансовых систем, ориентированных на долгосрочную устойчивость и социальную ответственность.
Автор
Идирисова Айназия Тулегеновна
Талимова Лязат Азимовна
DOI
10.48081/OMZW9890
Ключевые слова
финансовый рынок
устойчивое развитие
цифровизация
Environmental, Social, Governance
зелёные облигации
Казахстан
адаптивная модель
Год
2025
Номер
Выпуск 4
Посмотреть статью Посмотреть журнал
ҚАРЖЫЛЫҚ САУАТТЫЛЫҚ ҮЙ ШАРУАШЫЛЫҒЫНЫҢ ЭКОНОМИКАЛЫҚ ҚАУІПСІЗДІГІНІҢ ФАКТОРЫ РЕТІНДЕ
Аннотация
Мақала тұрақсыз әлеуметтік-экономикалық жағдайда үй шаруашылықтарының экономикалық қауіпсіздігін қамтамасыз етудің негізгі факторы ретінде қаржылық сауаттылықты зерттеуге арналған. Авторлар қаржылық сауаттылықты жеке қаржыны басқару саласындағы білім мен дағдылардың жиынтығы ретінде ғана емес, сонымен қатар, үй шаруашылықтарының сыртқы экономикалық күйзелістерге төзімділігін арттыру құралы ретінде қарастырады. Қаржылық сауаттылықты анықтаудың теориялық тәсілдеріне және оның қаржылық тұрақтылық көрсеткіштерімен байланысына талдау жүргізілді. Зерттеудің эмпирикалық бөлігі әлеуметтік сауалнама деректеріне және жинақтау, инвестициялау және несиелеу саласындағы үй шаруашылықтарының тәртібін сипаттайтын статистикалық көрсеткіштерге негізделген. Қаржылық сауаттылықтың жоғары деңгейі қаржылық тәртіптің ұтымды үлгілерін қалыптастыруға, борыштық жүктемені азайтуға және резервтерді жинақтауға ықпал ететіні анықталды. Әртүрлі әлеуметтік және жас топтары арасындағы қаржылық сауаттылық деңгейінің айырмашылығына ерекше назар аударылды. Қаржылық білімді таратуға кедергі келтіретін кедергілер мен шектеулер анықталған. Экономикалық қауіпсіздікті қамтамасыз ету саласындағы мемлекеттік саясат тұрғысында халықтың қаржылық сауаттылығын арттыру жөніндегі шаралар ұсынылды. Ғылыми мақаланың мақсаты - қазіргі заманғы әлеуметтік-экономикалық міндеттер жағдайында үй шаруашылықтарының экономикалық қауіпсіздігін қамтамасыз етуге қаржылық сауаттылық деңгейінің әсерін жан-жақты зерттеу. Үздіксіз білім беру жүйесіне қаржылық білім беруді енгізу қажеттілігі туралы қорытынды жасалды. Зерттеу нәтижелерін үй шаруашылықтарының қаржылық тұрақтылығын жақсарту бағдарламаларын әзірлеуде пайдалануға болады
Автор
Сабыржан А.
Карипова М.Р.
Аяганова М.П.
Казбеков Т.Б.
DOI
10.48081/SZRT6267
Ключевые слова
қаржылық сауаттылық, қаржылық тұрақтылық, үй шаруашылығы, инвестициялар, несиелеу, жинақтау, қаржылық құрал
Год
2025
Номер
Выпуск 4
Посмотреть статью Посмотреть журнал
MODERNISATION OF ACCOUNTING PRACTICES TO REDUCE FINANCIAL RISKS IN THE CONSTRUCTION INDUSTRY
Аннотация
The financial stability and long-term sustainability of construction enterprises significantly depend on the effectiveness of their accounting and analytical systems. Given the complexity and capital intensity of the construction industry, enterprises are exposed to a wide range of financial risks, including cost overruns, inefficient resource allocation, non-compliance with tax and regulatory requirements, and inaccuracies in financial reporting. Therefore, the development and improvement of accounting and analytical support mechanisms play a critical role in mitigating these risks and ensuring sound financial management. This study examines the existing challenges in the accounting and financial analysis of construction enterprises and explores methods for strengthening financial control mechanisms. A particular focus is placed on the integration of advanced audit methodologies, risk-oriented financial management approaches, and digital technologies to enhance the accuracy and reliability of financial data. The research identifies key risk areas such as the misallocation of financial resources, ineffective budgeting processes, and weaknesses in internal control systems. It also discusses the role of financial audits in detecting irregularities, preventing fraud, and optimizing financial decision-making. The paper proposes a structured framework for assessing financial risks based on modern audit tools and data-driven analysis techniques. The implementation of these measures can help enterprises not only identify potential financial threats in a timely manner but also develop strategies to enhance financial transparency and efficiency. Strengthening financial control mechanisms and refining accounting processes will ultimately contribute to the overall stability and competitiveness of construction enterprises in a rapidly evolving economic environment.
Автор
Алиев А.С.
Аманова Г.Д.
Тажбенова Г.Д.
Ахметова А.А.
Алиева Ж.С.
DOI
10.48081/ZYXT9418
Ключевые слова
financial audit
construction enterprises
financial risk management
internal control system
accounting system
cost control
financial stability
Год
2025
Номер
Выпуск 4
Посмотреть статью Посмотреть журнал
ЭКОНОМИЧЕСКИЕ ЭФФЕКТЫ ЦИФРОВЫХ ПЛАТФОРМ НА ЗАНЯТОСТЬ, ПРОИЗВОДИТЕЛЬНОСТЬ И ДОХОДЫ ЗАПАДНОГО КАЗАХСТАНА
Аннотация
Настоящее исследование посвящено всестороннему анализу экономических эффектов внедрения цифровых платформ на рынке труда Западно-Казахстанского региона. Цель работы — выявить, каким образом платформенные решения влияют на ключевые параметры функционирования регионального рынка труда в условиях стремительной цифровизации и роста гиг-экономики. Цифровые платформы становятся важным инструментом трансформации занятости, обеспечивая новые формы экономической активности, повышая производительность труда и создавая возможности для дополнительных доходов населения. В то же время исследование акцентирует внимание на сопутствующих рисках, таких как нестабильность трудовых отношений, отсутствие социальной защиты и институциональная неустойчивость платформенных работников. В рамках методологии используются методы теоретического моделирования, сравнительного анализа и обобщения эмпирических данных, полученных по различным регионам Казахстана, включая Западно-Казахстанскую область. Результаты исследования демонстрируют двойственную природу влияния цифровых платформ: с одной стороны — они способствуют расширению экономической вовлечённости, с другой — углубляют цифровое неравенство и усиливают социальную дифференциацию. В заключение предлагаются рекомендации по формированию устойчивой институциональной среды для сопровождения цифровой трансформации рынка труда, с учётом региональных особенностей и необходимости обеспечения социальной справедливости.
Автор
Жиенбаева Гулфара Майдановна
Бержанова Айгуль Мухамбетовна
Мухамбеткалиева Фарида Кабдыгалиевна
DOI
10.48081/JKDZ7119
Ключевые слова
цифровая платформа
региональный рынок труда
гиг-экономика
производительность
доходы
самозанятость
цифровизация
Год
2025
Номер
Выпуск 4
Посмотреть статью Посмотреть журнал
Виртуалды ортада білім беру қызметтері тұтынушыларының мен университеттердің өзара әрекеттесуінің тұжырымдамалық моделі
Аннотация
Цифрлық дәуір тұтынушылардың (білім беру саласы) және компаниялардың (университеттің) өзара іс-қимылын түбегейлі өзгертті. Ол университеттердің корпоративтік тұрақтылық стратегияларына әсер ету үшін бұрын-соңды болмаған қоғамдық артықшылық мүмкіндіктерін жасады. Нарықтық ортадағы бизнес-процестердің ашықтығы мен ақпараттың қолжетімділігінің артуына байланысты тұтынушылар (білім беру саласының қатысушылары) білім беру тауарлары мен қызметтерін тұтынушылардан әлеуметтік жауапкершілік саласындағы университеттердің корпоративтік саясатын қалыптастырудың белсенді қатысушылары болады. Қалалық орта таптың өсуі және жұмыс күшіндегі әйелдер санының өсуі сияқты нарықтағы өзгерістер білім берудегі тұтынушылық әдеттерді өзгертеді, ал білім беру мен цифрлық сауаттылықтың өсуі тұтынушылардың интернеттегі қатысуын кеңейтті. Мақалада жоғары оқу орындарының бизнес-процестерін тұрақты дамыту қағидаттарын тиімді іске асыруды қамтамасыз ететін білім беру саласы мен университеттер тұтынушыларының виртуалды ортадағы өзара іс-қимылының тұжырымдамалық моделі ұсынылған. Осы зерттеудің мақсаты жоғары оқу орнының тұрақтылық талаптарына корпоративтік бейімделуіне ықпал ететін білім беру саласы мен университеттердің тұтынушыларының цифрлық ортадағы өзара іс-қимылының тұжырымдамалық моделін әзірлеу және эмпирикалық растау болып табылады. Бұл үшін 50 қазақстандық университеттерінің сараптамалық зерттеуі мен корреляциялық талдауын қоса алғанда, аралас әдістер қолданылды. Нәтижелер модельдің өзектілігін және оның болжамды әлеуетін растай отырып, виртуалды тұтынушылардың белсенділігі мен жоғары оқу орындарының тұрақтылық көрсеткіштері арасындағы статистикалық маңызды байланысты көрсетеді. Зерттеу білім беру саласының ақпараттандырылған және белсенді тұтынушылары контексте тұрақты бизнес стратегияларын қалыптастыруда трансформациялық рөл атқарады деген қорытындыға келді.цифрландыру және еңбек нарығының эволюциясы.
Автор
Арынова З.А.
Бекниязова Д.С.
Кайдарова С.Е.
Золотарева С.В.
Шеломенцева В.П.
DOI
10.48081/BLIA1520
Ключевые слова
тұрақты даму
виртуалды орта
білім беру саласы
еңбек нарығы
цифрландыру
тұтынушылардың мінез-құлқы
Год
2025
Номер
Выпуск 4
Посмотреть статью Посмотреть журнал