Мақалада өндірістегі жазатайым оқиғалар мен кәсіптік аурулардың салдарынан денсаулыққа келтірілген зиянды өтеудің осы елдердегі қолданыстағы арнайы жүйелеріне қатысты шетелдік тәжірибе қарастырылған. Әлемдік тәжірибеде базалық модельдерді іске асырудың әртүрлі нұсқалары өндірістік зиянды өтеудің арнайы жүйелері ретінде талданды. Зерттеу өндірістегі жазатайым оқиғалар мен кәсіптік аурулардың салдарынан денсаулыққа келтірілген зиянды өтеудің арнайы жүйелерін қолданудың және оны қазақстандық жағдайларда пайдаланудың шетелдік тәжірибесін зерделеу мақсатында іске асырылды. Жұмыстың ғылыми және практикалық маңыздылығы өндірістік зиянды өтеудің отандық арнайы жүйесін жетілдіру перспективаларын анықтаудан тұрады. Жүргізілген зерттеудің құндылығы өндірістік зиянды өтеудің отандық арнайы жүйесін жетілдіру перспективаларын анықтаудан тұрады. Бұл жүйeдe өтемaқылaрдың aрaсындa шығындaрды бөлу зaттaй нeмесe ақшалай жүзеге aсырылaды. Яғни, өтeлeтін шығынның жеке бөліктерінің құқықтық сипаты, төлемдер сипаты, өтемақы мaқсaты, төлемдерді есептеу тәртібі, нaқты шығындардaн тыс болуы қажет. Жұмыс қорытындыларының практикалық маңыздылығы Қазақстан Республикасында қауіпсіз еңбек тұжырымдамасын іске асыруда негіз қалаушы ретінде тиісті нормативтік және регламенттеуші құжаттарды әзірлеу кезінде олардың ғылыми нәтижелерін пайдаланудан тұрады. Ақырында, зeрmmeу нәmижeлeрi өндiрiстiк жaрaқammaнyды азайту және қызметкердің қауіпсіз еңбекке құқықтарын іске асыруға жәрдемдесу бойынша алдын алу шараларын жүргізу мүмкіндігіне қызмет етеді.

https://doi.org/10.48081/YNYN5553

2024

Выпуск 2

The article explores important aspects of agricultural development in modern conditions, with a particular focus on the implementation of digital technologies and the optimization of logistics processes. It also discusses the key challenges facing the agricultural sector of Kazakhstan, including inefficiency of the logistics system, insufficient use of digital tools and technologies, as well as a high dependence on external factors. The authors paid special attention to government programs and projects aimed at supporting the agro-industrial complex in the Republic of Kazakhstan. The study analyzed the experience of other countries in the use of digital tools and logistics in agriculture and formulated recommendations to improve the situation in Kazakhstan. The main focus is on the need to integrate modern digital solutions and logistics strategies adapted to the specifics of the Kazakh agro-industrial complex in order to increase production efficiency and reduce costs. In addition, as one of the main problems in the field of digitalization of the agro-industrial complex, the article draws special attention to the importance of education and training in the field of digital technologies and logistics for effective adaptation of the agricultural sector to the constantly changing conditions of the external environment. As a result of the analysis, certain steps and recommendations are proposed for the development of agriculture in Kazakhstan taking into account digitalization and logistics, which contributes to improving its competitiveness and resilience to change.

https://doi.org/10.48081/NHAZ4554

2024

Выпуск 2

Бұл мақала туристік индустрияның белгілі бір елдің экономикалық дамуының әртүрлі аспектілеріне әсерін жан-жақты талдау болып табылады. Зерттеу бірнеше кезеңдерге бөлінеді, олардың әрқайсысы туризм әсерінің белгілі бір аспектілерін көрсетеді. Жұмыстың бірінші кезеңі елдегі туристік индустрияның қазіргі жағдайын, оның ішінде келушілер туралы статистиканы, туризмнен түсетін кірістерді талдауға арналған. және инфрақұрылымға шолу. Осы саладағы әдебиеттер мен алдыңғы зерттеулерге шолу жасалады. Екінші кезеңде туризмнің экономикаға әсер етуінің негізгі объектілері, мысалы, қонақ үй саласы, Көлік, мәдени және табиғи көрікті жерлер, сондай-ақ әлеуметтік-мәдени және экономикалық аспектілерге әсері ерекшеленеді. Оң және теріс әсердің белгілері талданады. Үшінші кезең туризмнің әлеуметтік-экономикалық пайдасын бағалауды, соның ішінде жұмыс орындарын құруды, халықтың табысын арттыруды және шағын бизнесті дамытуды қамтиды. Зерттеу сонымен қатар туризмнің тұрақты дамуына ықпал ететін факторларды анықтайды. Мақаланың қорытынды бөлімінде жүргізілген зерттеу нәтижелерін қорытындылайтын қорытындылар бар. Индустрияны дамыту мен табиғи және мәдени ортаны сақтау арасындағы тепе-теңдікті қамтамасыз ете отырып, елдегі туризмнің жағдайын жақсарту бойынша ұсыныстар жасалады. Бұл мақала тұрақты экономикалық дамуға ықпал ететін тиімді туристік саясатты қалыптастыру үшін пайдалы практикалық тұжырымдар ұсынады.

https://doi.org/10.48081/LHCX1225

2024

Выпуск 2

Қазіргі таңда әлемде сақтандыру үрдісі кең қарқын алуда. Қазақстандағы сақтандыру - бұл банк секторынан кейінгі еліміздегі қаржы секторының екінші маңызды саласы болып саналады. Сақтандыру қызметтері экономикалық өмірде маңызды рөл атқарады. Бұл қызметтер экономикалық активтерді қорғауға мүмкіндік берсе, сонымен бірге корпоративті жинақты ұлғайтуға көмектеседі. Сақтандыру негізінен тәуекелдерді, шығындар мен шығындардың әсерін азайтады, қаражат жасайды және төлем балансына ықпал етеді деп айтуға болады. Осы сақтандырудың атқаратын қызметтерді ескере отырып, сақтандыру - бұл сақтанушының көзқарасы бойынша сенімділікті тудыратын, мүмкін зиянды болдырмауға бағытталған шараларды қабылдайтын, экономикада капитал жинақтауға мүмкіндік беретін және ұлттық құндылықтарды ұлттық мағынада қорғайтын қаржы секторы. Бұл зерттеудің мақсаты экономиканың қозғаушы күші мен даму деңгейінің индикаторы болып табылатын сақтандыру секторының әлемдік нарығында Қазақстанның орнын салыстыра қарастыру болып табылады. Бұл тұрғыда Қазақстанның сақтандыру секторының негізгі көрсеткіштері мен даму деңгейі талданды. Сонымен қатар зерттеуде Қазақстандағы өмірді сақтандыру саласы қарастырылды. Зерттеу нәтижесінде Қазақстанда сақтандыру секторының ЖІӨ-дегі үлесі 2%-дан аспайды, дамыған елдерде бұл көрсеткіш 8-12%-ды құрайды. Зерттеуде сақтандыру секторының төмен көрсеткіштерінің ықтимал себептері талқыланды.

https://doi.org/10.48081/TWOL7295

2024

Выпуск 2

The purpose of the work is to analyze the cold supply chain of perishable products (PP) of the agro–industrial complex (AIC) of the country, to assess the volume of production ofSPP that requires compliance with the temperature regime; to analyze the transportation of perishable goods of the Republic of Kazakhstan by all modes of transport, to analyze the load capacity of refrigerated vehicles in the country, to identify problems of storage and transportation infrastructure in the supply chains of the PP, to determine the directions of their development, to develop recommendations for improving the efficiency of functioning and development of the infrastructure of the cold chain. The work uses statistical and analytical methods of generalization and comparative analysis, an expert survey. The paper provides recommendations for business and the state to improve the areas of the cold chain of the PP, namely: it is necessary to create an authorized state body, which will be entrusted with the authority to develop the running chain of food products, to address issues of regulation of the cold chain market; the adoption of new regulatory documents to improve the turnover of the PP; investments in the running chain, training.

https://doi.org/10.48081/SVEP3076

2024

Выпуск 2

Қазіргі заманда кез келген мемлекет өз экономикасының дамуында маңызды рөл атқаратын шағын және орта бизнесті қолдауға ұмтылады. Шағын және орта бизнес дамып жатса, бұл ең алдымен экономикалық тиімділік пен бүкіл ел экономиканың тұрақтылығының белгісі. Кез келген мемлекеттің негізгі міндеті – экономикалық өсуді ынталандыру. Экономиканың тұрақты өсуі ел экономикасындағы шағын және орта бизнестің үлесіне тікелей байланысты. Шағын және орта кәсіпкерліктің (ШОК) дамуымен орта тап пен «салауатты» бәсекелестік орта қалыптасады, жаңа жұмыс орындары ашылады, мұның бәрі сайып келгенде ел азаматтарының өмір сүру деңгейіне игі әсерін тигізеді. Ұзақ жылдар бойы шағын және орта кәсіпкерлікті дамыту және қолдау ұлттық экономиканың негізгі құрамдас бөліктерінің бірі ретінде Қазақстанның мемлекеттік саясатының басымдықтарында ерекше орын алды. Осыған байланысты мақала шағын және орта кәсіпкерлікті мемлекеттік қолдаудың негіздеріне арналған. Мақалада кәсіпкерлікті мемлекеттік қолдаудың негізгі нысандары көрсетілген. Мемлекеттік қолдаудың негізгі жолдары қарастырылып, шағын және орта бизнестің Қазақстан Республикасының экономикасындағы рөлі айқындалдған. Сондай-ақ мақалада Қазақстан Республикасындағы шағын және орта бизнестің қазіргі жағдайы талданаған

https://doi.org/10.48081/RIOR3105

2024

Выпуск 2

This scientific article is aimed at identifying trends in the formation and evolution of human capital against the background of the rapid development of technological processes. When writing the article, various tools of scientific knowledge were used, such as comparative analysis, scientific abstraction and synthesis. During the formation and transition to a new technological order, the role of man and human capital is being reviewed in economic processes. Currently, there are various variations that help to form ideas about the stages of development, the degree of influence, the essence and role of man and human capital in economic processes, while one should not forget about the retrospective (evaluative) analysis when considering the theory of human capital. Nowadays, the theory of human capital is able to answer many pressing questions of modern civil society; These questions are largely caused by shifts and changes in innovative and technological development in the process of the 5th and 6th technological order. In these realities, the issue of accumulation and subsequent growth of human capital becomes on a par with other pressing issues of national development. It is worth remembering that high-quality and effective human capital has a huge impact on the development of the state’s innovative economy.

https://doi.org/10.48081/GPIC2887

2024

Выпуск 2

В статье рассмотрены особенности государственного регулирования системы здравоохранения в контексте глобальных вызовов пандемии COVID-19. Следует отметить, что на тот период, система здравоохранения находилась на новом этапе институциональных преобразований, связанных с внедрением обязательного социального медицинского страхования(ОСМС). Однако в условиях пандемии COVID-19 система обязательного социального медицинского страхования не смогла реализовать свои основные задачи. В ходе исследования авторами проанализированы государственные меры по предотвращению распространения коронавирусной инфекции. На основании проведенного анализа были выявлены проблемы, а также разработаны практические рекомендации по совершенствованию системы здравоохранения в постпандемический период. В работе применяются следующие научные методы: метод институционального анализа, синтез, обзор литературы, сравнительно-сопоставительные методы. Целью научного исследования является разработка рекомендации по совершенствованию государственного регулирования системы здравоохранения в постпандемический период. Полученные результаты исследования могут быть применены органами государственного стратегического планирования для разработки оптимальной модели государственного управления системой здравоохранения в условиях чрезвычайного положения. Эмпирическую базу составили законодательные акты в сфере здравоохранения, официальные издания, аналитические и статистические сборники Министерства здравоохранения Республики Казахстан.

https://doi.org/10.48081/ZAZD2874

2024

Выпуск 2

This comprehensive literature review delves into the extensive body of research exploring the role of artificial intelligence (AI) in project management. Its primary objective is to amalgamate current knowledge while discerning prevalent trends, challenges, and advantages associated with incorporating AI into project management methodologies. The study employed bibliometric analysis using VOSViewer® software to scrutinize 246 pertinent publications sourced from the Scopus database, spanning the years 2013 to 2023. The findings from the Association Strength and Density Analysis revealed distinct clusters: Cluster 1 elucidated strong associations with terms like "construction project," "technology," "algorithm," "performance," and "time"; Cluster 2 emphasized "case study," "decision," and "cost"; while Cluster 3 concentrated on "literature," "industry," and "framework." Moving forward, promising areas for further exploration encompass the refinement of AI algorithms, exploration of AI's impact on project outcomes, and the fusion of AI with emergent technologies like blockchain and the Internet of Things (IoT). This research serves as a foundational roadmap for future investigations aiming to leverage AI to enhance project management effectiveness and efficiency.

https://doi.org/10.48081/RIKK5436

2024

Выпуск 2

This article aims to study the experience of using digital ecosystems for the transformation and development of international tourism. The results of the study will help to adjust the strategy of the Republic of Kazakhstan when creating a new digitalization program for the country and determine priority areas. Our results highlight the ever-increasing role of intermediaries in tourism. In addition, new technology players are offering new opportunities for innovative services, creating high dynamism in the industry. However, local actors such as residents and communities play a central role in Kazakh tourism and must be included in the experience provided to tourists. Scholars and practitioners can use the results to identify opportunities for innovation and niche creation. Additionally, the results can be used as a basis for further analysis of ongoing ecosystem changes caused by technological advances or external events. The article analyzes trends in digitalization in the world, and provides the main indices of world rankings for assessing the digital economy of Kazakhstan and readiness for digital transformation.

https://doi.org/10.48081/JXJI6695

2024

Выпуск 2