Вестник ToU
Экономическая серия
search Найти
ҚАЗАҚСТАННЫҢ КӨЛІК-ЛОГИСТИКАЛЫҚ ЖҮЙЕСІН МОДЕЛЬДЕУ
Аннотация
Жұмыста Қазақстан Республикасының көлік-логистикалық жүйесі (КЛЖ), елдің халықаралық рейтингтердегі позициясы талданған. Мақалада авторлар логистиканың рейтингтік көрсеткіштері мен елдің көлік-логистикалық жүйесінің статистикалық көрсеткіштері арасындағы корреляциялық талдау әдісін қолданды. Көлік-логистика секторы Қазақстан экономикасының басты құрамдас бөлігі болып табылады, бұл шикізат пен жабдықтан бастап соңғы сатып алушыға дейін бүкіл өндірістік тізбек бойынша тауарларды уақтылы жеткізуді қамтамасыз ететін экономиканың қанайналым жүйесі. Қазақстан Еуразия континентінде халықаралық логистика тұрғысынан тиімді географиялық жағдайда, бұл Азия мен Еуропа арасындағы байланыстырушы буын ретінде ел үшін үлкен перспективалар ашады. Осылайша, Шығыс - Батыс және Солтүстік - Оңтүстік бағыттарында жүктердің транзитін жүзеге асырады. Сондықтан КЛЖ қызметі республика үшін өте маңызды. Мақалада экономиканың өсу қарқынына теріс әсер ететін Қазақстанның көлік-логистикалық жүйесінің негізгі мәселелері қарастырылған. Зерттеуде авторлар КЛЖ тұрақты дамуының негізгі факторларын жүйелеп, жақын арада көлік-логистика саласына әсер ететін тенденцияларды қарастырды. Елдің көлік инфрақұрылымының негізгі көрсеткіштері мен EMLI индексі арасындағы корреляциялық тәуелділікті анықтады, бұл елдің нәтижелерін халықаралық тәжірибенің үздіктерімен салыстыруға бағдарланудың негізділігін растайды.
Автор
А.А. Рахметулина*¹, Ж.С.Раимбеков², А.С. Кулмаганбетова
DOI
https://doi.org/10.48081/XBEU5441
Ключевые слова
: көлік-логистикалық жүйе, корреляциялық талдау, модельдеу, логистикалық тиімділік индексі, Қазақстан
Год
2024
Номер
Выпуск 1
Посмотреть статью Посмотреть журнал
ЕТТІ МАЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫНДАҒЫ «АҚЫЛДЫ» ТЕХНОЛОГИЯЛАРДЫҢ ЭКОНОМИКАЛЫҚ ТИІМДІЛІГІН БАҒАЛАУ
Аннотация
Ғылыми мақаланың өзектілігінің негізделуі - ет өнеркәсібі Қазақстан экономикасы аграрлық секторының стратегиялық саласы болып табылатындығы, ол өз кезегінде азық-түлік қауіпсіздігі жүйесінің ажырамас бөлігі болып саналады. Етті мал шаруашылығындағы «ақылды» мал шаруашылығы жүйелерінің экономикалық тиімділігін зерттеудің бағыттарын нақтылау және гипотезаларды тұжырымдау мақсатында осы тақырып бойынша қолда бар ғылыми және ғылыми-техникалық әдебиеттерге шолу жасалды. Ресми бухгалтерлік есеп деректеріне сүйене отырып, авторлар мақалада жаңа технологияларды енгізуге дейінгі және одан кейінгі дамудың қазіргі жағдайын зерттеуді ұсынады. «Ақылды» технологияларды енгізгенге дейін және одан кейінгі шығындардың динамикасы мен құрылымдық құрамына, бағасына, өзіндік құнына, рентабельділігіне, етті бағыттағы ірі қара мал шаруашылықтары тұрғысынан салыстырмалы талдау жүргізілді. Еңбек өнімділігі, «ақылды» технологияларды енгізгенге дейінгі және одан кейінгі инвестициялардың қайтарымы бойынша салыстырмалы талдау жүргізілді, сондай-ақ малдың орташа тәуліктік өсімі салыстырылды. Авторлар ауыл шаруашылығын дамытудағы «ақылды» технологиялардың маңыздылығын атап өтеді.
Автор
С. М. Токенова
М. Х. Кадринов
Б. М. Искаков
DOI
https://doi.org/10.48081/JYOZ7222
Ключевые слова
«Ақылды» технологиялар
экономикалық тиімділік
еңбек өнімділігі
инвестициялар
рентабельділік
шығындар
баға
Год
2024
Номер
Выпуск 1
Посмотреть статью Посмотреть журнал
THE MAIN STAGES OF FORMATION AND DEVELOPMENT OF URBAN AGGLOMERATIONS IN KAZAKHSTAN
Аннотация
The article studies the main stages of formation and development of urban agglomerations in Kazakhstan. The general scientific dialectical method of cognition allowed to determine the stages of formation of urban agglomerations in general and the factors affecting their economic development. The system approach allowed to consider urban agglomerations as a set of interconnected and interdependent territories with a certain centre, i.e. as systems. The comparative approach enabled identifying common components of urban agglomerations' development stages. Studies have shown that urban agglomerations are a product of human activity. Urban agglomeration development varies according to the stage of development of a state, territory, national characteristics and other factors. It is a complex process influenced by a variety of factors, including economic, political, social, technological, innovative, cultural, environmental and other factors. Three stages of urban agglomeration development can be distinguished in Kazakhstan. These stages reflect the various regulatory and economic transformations that Kazakhstan's urban agglomerations have undergone.
Автор
G.K.Suyendikova
M.О.Ryspekova
R.A.Baizholova
Sh.Niyazbekova
DOI
https://doi.org/10.48081/FRRZ9540
Ключевые слова
: urban agglomeration
specific territory
core
districts
formation
development
urbanization
Год
2024
Номер
Выпуск 1
Посмотреть статью Посмотреть журнал
ЗИЯТКЕРЛІК КАПИТАЛ: ТИІМДІ БАҒАЛАУДЫ ЖЕТІЛДІРУДІҢ ӘДІСНАМАЛЫҚ МӘСЕЛЕЛЕРІ
Аннотация
Зияткерлік капитал инновациялық қызметті ғылыми-зерттеу жұмыстарының қажетті деңгейімен қамтамасыз ете отырып, оның ресурстық негізі болып табылады, сонымен бірге, ғылыми-зерттеулер мен инновациялар саласын дамыту басқа салалардың дамуына мультипликативті әсер ету арқылы ел экономикасының жалпы өсуіне ықпал етеді. Қазіргі жағдайда мемлекеттің тиімділігі оның ғылыми-инновациялық секторының қызметі және оны басқарудың жаңа парадигмасына көшуге дайындығы және тұтастай алғанда, елдің дамуы үшін қажетті кадрлық, материалдық-техникалық, қаржылық, ұйымдастырушылық, ақпараттық және барлық басқа ресурстардың жиынтығын қамтитын зияткерлік әлеуеттің көрсеткіштерімен айқындалады. Мақалада зияткерлік капиталды бағалау әдістерінің негізгі топтары жүйелендіріліп, зияткерлік капитал құрылымын қалыптастыратын көрсеткіштерді бағалау әдіснамасын жетілдіру мәселелері талданды. Зияткерлік капитал құрылымын нақтылап, бағалау жүргізу үшін бірқатар әдіснамалық модельдер талданып, Қазақстан үшін «National Intellectual Capital Index» (NICI) моделі ең қолайлы деген ұсыныс жасалды. Оған басты себеп ретінде аталмыш үлгінің халықаралық басылымдарда кеңінен қолданылып, дамытылғандығы; үлкен деректер базасының қалыптастырылғандығы және модельдің өзектілігі, бұл модельде «Renewal Capital» (жаңартылатын капитал) көрсеткіші анықталған, оны зияткерлік капиталдың ұдайы өндірілу жүйесін бағалаушы көрсеткіш ретінде ұсынуға болатындығы негізделді.
Автор
Н.А.Мажитова
А.Ш.Абдимомынова
Г.Б.Дузельбаева
В.В.Ким
А.Б.Алибекова
DOI
https://doi.org/10.48081/KETN2980
Ключевые слова
зияткерлік капитал
инновациялық даму
зияткерлік әлеует
адами даму индексі
нарықтық капитал
модель
панельдік деректер
зияткерлік капитал индексі.
Год
2024
Номер
Выпуск 1
Посмотреть статью Посмотреть журнал
ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ ҚАРЖЫЛЫҚ ИНКЛЮЗИЯ ЖАҒДАЙЫН ТАЛДАУ
Аннотация
Қаржылық инклюзия экономикалық өсуге, жұмыс орындарын құруға және дамуға ықпал ететін фактор болып табылады. Қаржылық қызметтерге қол жеткізу және оларды пайдалану отбасылар мен шағын бизнес иелеріне табыс табуға, тұрақты емес ақша ағындарын басқаруға, мүмкіндіктерге инвестиция салуға, экономикалық құлдырауға төзімділікті арттыруға және кедейлік жағдайынан шығуға көмектеседі. Цифрландыру өз кезегінде қаржылық процестерді жақсарту және жеңілдету үшін цифрлық технологияларды пайдалануды білдіреді. Цифрландыру жағдайында экономиканың даму үрдісі қаржылық қызметтердің онлайн-платформалар мен мобильді қосымшалар арқылы қол жетімді болуында. Бұл көптеген адамдарға дәстүрлі банктік қызметтерге қол жеткізе алмаса да, қаржылық қызметтерді алуға мүмкіндік береді. Цифрландыру сонымен қатар операцияларды орындауға кететін шығындар мен уақытты азайту арқылы қаржылық қызметтердің тиімділігі мен ыңғайлылығын жақсартады. Мақалада қаржылық инклюзияны дамытудың қазіргі жағдайы қарастырылды. Банк саласындағы цифрлық қаржыландырудың даму жағдайы зерделенді. «Қазақстанның Даму Банкі» АҚ деректері бойынша Қазақстандағы қаржы нарықтарындағы ағымдағы жағдайы талданды. Сондай-ақ, еліміздегі қаржылық инклюзия жағдайы, мүмкіндігі шектеулі жандардың қаржыға қол жеткізуді қамтамасыз ету арқылы бизнестің әртүрлі санаттарына арналған қаржылық қызметтер мен өнімдермен қамтамасыз етуді ынталандыру және дамыту мәселесі ұсынылады.
Автор
Ж.С. Мухаметжанова, Ж.С. Мухаметжанова, Р.Д. Досжан, Л.А. Куанова
DOI
https://doi.org/10.48081/HAKA9086
Ключевые слова
Кілт сөздер: қаржылық инклюзия, цифрлық қаржы, цифрлық технологиялар, қаржылық қызметтер, цифрлық банк.
Год
2024
Номер
Выпуск 1
Посмотреть статью Посмотреть журнал
Жасыл облигациялар нарығының дамуын талдау
Аннотация
Бұл зерттеу жасыл облигациялар нарығының ағымдағы жағдайын бағалауға бағытталған. Әдебиеттерді шолу әдісімен жүргізілген зерттеу жасыл облигациялардың қаржылық көрсеткіштерін, нарық көлемін, тұрақтылыққа әсерлерін және реттеуші өзгерістерді қарастырады. Жасыл облигациялардың қаржылық кірістілігі академиялық зерттеулер мен қолданыстағы әдебиеттердегі қаржылық есептер арқылы зерттелді. Бұл ретте нарықтағы жалпы жағдай мен өсу тенденцияларын анықтау үшін жүргізілген зерттеулердің қысқаша мазмұны берілген. Жасыл облигациялардың экологиялық және әлеуметтік тұрақтылық мақсаттарына қосқан үлесі де ерекше назар аударатын сала болды. Осы тұрғыда жасыл облигациялардың тұрақтылыққа әсері әдебиеттегі қолда бар ақпарат негізінде талқыланады. Сонымен қатар, жасыл облигациялар нарығының дамуына нормативтік база мен стандарттардағы өзгерістердің әсерін түсіну үшін әдебиеттерге шолу жасалды. Мұндай әдебиеттік шолулар жасыл облигациялар нарығының экологиялық және қаржылық әсерін бағалауда, осы саладағы болашақ оқиғаларды түсінуде және тұрақты инвестицияларды ынталандыруға үлес қосуда маңызды рөл атқарады деп айтуға болады. Ағымдағы жағдайда, жасыл облигациялардың эмиссиясының көлемін және халықаралық ауқымдағы қаржыландырудың маңыздылығын ескере отырып, тұрақтылық облигациялары аясындағы жасыл облигациялар нарығы маңызды функцияны орындауды жалғастырады және болашақта одан әрі өседі деп күтілуде.
Автор
Сыздықова Азиза Оралбайқызы
Жетибаев Жантуре Копжасарович
DOI
https://doi.org/10.48081/MZLB3573
Ключевые слова
тұрақтылық,
климат
тұрақты қаржы
жасыл облигациялар
жасыл облигациялар нарығы
эмиссия
Год
2024
Номер
Выпуск 1
Посмотреть статью Посмотреть журнал
ÜBER DIE EFFIZIENZ DER ANWERBUNG UND NUTZUNG AUSLÄNDISCHER INVESTITIONEN IN DER REPUBLIK KASACHSTAN
Аннотация
Ziel der Studie ist es, die Probleme und Perspektiven der Anwerbung und der effektiven Nutzung ausländischer Investitionen in Kasachstan auf der Grundlage der Untersuchung und Analyse der ausländischen Erfahrungen zu ermitteln. Der Artikel definiert die theoretischen Grundlagen der Effizienz ausländischer Investitionen, betrachtet die Theorien transnationaler Unternehmen (TNU) und ausländischer Direktinvestitionen (ADI), zeigt das Wesen der Bewertung der Effektivität ausländischer Investitionen auf, untersucht die weltweiten Erfahrungen mit der Anwerbung und effektiven Nutzung ausländischer Investitionen am Beispiel vieler Länder. Es wird die Notwendigkeit und Zweckmäßigkeit der weiteren Anwerbung und effektiven Nutzung ausländischer Investitionen in Kasachstan begründet. Es wird der gegenwärtige Stand der Anwerbung ausländischer Investitionen in der Republik Kasachstan mit der Identifizierung der bestehenden Probleme analysiert. Es werden die Hauptrichtungen der weiteren Anwerbung und effektiven Nutzung von ausländischen Investitionen in Kasachstan bestimmt. Es werden konkrete Maßnahmen zur Aktivierung und weiteren Anwerbung und effektiven Nutzung ausländischer Investitionen in der Republik angeboten. Schlussfolgerungen - als Ergebnis der Studie und der durchgeführten Analyse des aktuellen Standes der Anwerbung ausländischer Investitionen in der Republik Kasachstan wurden Probleme identifiziert und konkrete Vorschläge zu weiteren Anwerbung und effektiven Nutzung ausländischer Investitionen in unserem Land entwickelt.
Автор
G. N. Dugalova, ZH.N.Sadu
DOI
https://doi.org/10.48081/FFED1891
Ключевые слова
Auslandsinvestitionen, Effizienz, Kapitalproduktivität, Kapitalzufluss, Direktinvestitionen
Год
2024
Номер
Выпуск 1
Посмотреть статью Посмотреть журнал
ВАЖНОСТЬ ВЫБОРА ПУНКТА НАЗНАЧЕНИЯ ДЛЯ ТУРИСТОВ: НА ПРИМЕРЕ КАЗАХСТАНСКИХ ТУРИСТОВ, ПОСЕЩАЮЩИХ ТУРЦИЮ
Аннотация
В статье описывается, как индустрия туризма становится одним из ключевых аспектов экономики при эффективном ее использовании. Более того, продается услуга, продукт который нельзя привезти клиенту, поэтому туристические направления более пропагандируется для посещения этих мест туристами. Для этого необходимо правильно рекламировать и продвигать направление с его гостеприимством, достопримечательностями и природными характеристиками для привлечения большего числа посетителей. Таким образом, целью данной статьи является теоретический обзор литературы, экономического значения индустрии туризма, маркетинга и продвижения мест назначения. Благодаря данной информации выявляются факторы, влияющие на выбор туристами места назначения. Так, целью данной статьи является обзор литературы по индустрии туризма, имеющей отношение к экономическим аспектам индустрии туризма, туристическому маркетингу в целом и детерминантам выбора туристами места назначения в частности, а также изучение предпочтений казахстанских туристов в отношении Турецкой Республики. Исследование посвящено в первую очередь казахстанским туристам, поскольку литература и исследования о выборе места назначения казахстанскими туристами недостаточны. Другой целью данного исследования является поиск туристических предпочтений казахстанских туристов, которые практически не изучались.
Автор
Алибаева Айнур Назаровна
Альджанова Нурлыхан Кожабегеновна
DOI
https://doi.org/10.48081/AEEU7509
Ключевые слова
Индустрия туризма
привлекательность пункта назначения
потребности туристов
казахстанские туристы
международный маркетинг
Год
2023
Номер
Выпуск 4
Посмотреть статью Посмотреть журнал
ФИНАНСОВЫЕ МОДЕЛИ: ИСТОРИЯ РАЗВИТИЯ, НАЗНАЧЕНИЕ И СРАВНЕНИЕ
Аннотация
Данная статья представляет собой обзор и анализ эволюции финансовых моделей, рассматривая их историческую значимость в определенные периоды времени, развитие, цели и области применения. Исследуется значимость финансовых моделей в различных областях, от академической до практической области в современной финансовой практике их влияние на принятие стратегических и инвестиционных решений. В статье приводятся теоретические аспекты финансовых моделей, включающие такие этапы: обоснования актуальности темы и исследовательский контекст, понятие и роль финансовых моделей в финансовом анализе и принятии решений, классификация финансовых моделей: статистические, математические, стохастические; примеры популярных финансовых моделей и их применений, сравнительный анализ подходов и областей применения разных классов моделей. В статье также проводится сравнительный анализ различных видов финансовых моделей, выявляя их преимущества и ограничения. Особое внимание уделяется моделям оценки риска, бюджетирования, оценки стоимости активов и опционов, а также их роль в современном управлении портфелем и прогнозировании экономических трендов. Настоящая статья предоставляет читателям глубокое понимание финансовых моделей и их роли в современной финансовой индустрии. Это позволяет наглядно убедиться в важности исследования такой сложной и значимой системы управления финансовыми решениями на современной экономической арене.
Автор
Кафтункина Н.С.
Резанов Н.С.
DOI
https://doi.org/10.48081/LEJK3854
Ключевые слова
Финансовая модель
Финансовые решения
Управление
Бюджетирование
Финансы
Риски
Инвестиции
Год
2023
Номер
Выпуск 4
Посмотреть статью Посмотреть журнал
THE CURRENT STATE OF SOCIAL ENTREPRENEURSHIP IN KAZAKHSTAN
Аннотация
The article is devoted to social entrepreneurship, which in turn is an integral part of the modern economy, contributing to the solution of social and environmental problems. The importance lies in the fact that social entrepreneurship combines a business approach with a social mission, contributing to the creation of a sustainable society. The purpose of this article is to consider the need for social entrepreneurship and its important role in the modern world. To consider the formation and propose measures for the development of social entrepreneurship. To study the criteria and principles of the development of social entrepreneurship. To analyze the development of social entrepreneurship in Kazakhstan. According to statistical materials for the period 2022-2023, such a short period of data is explained by the recent inclusion of data on social entrepreneurship in the unified register of the Ministry of National Economy of the Republic of Kazakhstan, which only determines the relevance of the direction under consideration. The article analyzes the current state of social entrepreneurship development in the Republic of Kazakhstan. The results of the study allow us to conclude which of these aspects affect the effective development of social entrepreneurship. The relevance of the research lies in the fact that social entrepreneurship is an important area in the modern economy, in turn, combines a business approach with social responsibility. This type of entrepreneurship is focused on solving social and environmental problems and strives for sustainable development of society. Keywords: Subjects of social entrepreneurship, mission, project, sustainability, concept, social value, disabled people, invataxi.
Автор
G. M. Kozhabatchina
Zh. M. Zhartay
A. S. Kadyrova
Zh. A. Kuatbekov
DOI
https://doi.org/10.48081/YPYS3679
Ключевые слова
Subjects of social entrepreneurship
mission
project
sustainability
concept
social value
disabled people
invataxi
Год
2023
Номер
Выпуск 4
Посмотреть статью Посмотреть журнал