В данной статье представлены современные экономические и организационные основы формирования и развития корпоративных отношений в малом и среднем бизнесе. Экономика Республики Казахстан функционирует и развивается на принципах свободных рыночных отношений, интегрированных в глобальную экономическую систему, глобальные процессы конкуренции, научно-технического прогресса и инноваций. В данных условиях одним их неизбежных атрибутов развития предпринимательской деятельности и бизнеса становятся корпоративные основы. Необходимо отметить, что организационно-экономический механизм корпоративных отношений – это система взаимосвязанных внешних и внутренних составляющих и элементов в условиях определенного влияния различных групп участников в рамках действующей экономической модели. В систему механизма корпоративных отношений входят такие ее составляющие, как институциональный механизм регулирования корпоративных отношений, корпоративная культура акционерных обществ и механизм корпоративного контроля. В статье проанализирована экономическая сущность корпоративных отношений. Раскрыты особенности организационно-экономического механизма обеспечения прав участников корпоративных отношений. Предложено целесообразность использования механизмов контроля с целью эффективного управления корпорацией. Развитие корпоративных отношений является характерной тенденцией эволюции хозяйственных систем. Формирование корпоративных структур исторически обусловлено такими факторами, как рост масштабов производства, ускорение НТП, возрастающая сложность и наукоемкость выпускаемой продукции. В условиях жестокой международной конкуренции крупные корпорации, концентрируя в себе передовые достижения науки и техники, становятся основой роста эффективности и конкурентоспособности национальной экономики.

https://doi.org/10.48081/EAHN8555

2022

Выпуск 3

Бұл мақалада Ұлы Жібек жолын (ҰЖЖ) қазіргі жағдайда дамыту мәселелері қарастырылған. ҰЖМЖШығыс пен Батысты байланыстырады, осы бірегей жобамен қамтылған елдердің даму катализаторы рөлін атқарады. Мақалада әртүрлі елдер өңірлерінің экспорттық-көліктік әлеуетін дамыту қарастырылады. Ұлы Жібек жолындағы Қазақстан Республикасының тарихи тамыры мен елдің жаңа Жібек жолына қатысу бағыттары айқындалды. Бұл жобаны іске асыру мәдениет, логистика, жаңа өндірістерді құру және дамыту, сауда, ғылым және білім сияқты түрлі салалардағы тату көршілік қатынастарды нығайтуға және дамытуға серпін береді. Мақалада Ұлы Жібек жолын қайта жандандыруда, оның аумағы өтетін елдер үшін оң әсері, мыналарға байланысты екендігі туралы қорытынды жасалды: - қандай да бір елдің жобаға қатысуын қарастыру; - ҰЖЖ-на өзінің қатысу бағыттарының барлық кешені бойынша елдің қатысуы; - әрбір ел жобаға елдің келісілген, көпжоспарлы қатысуынан мультипликативтік нәтиже ала алады. Осы мақала авторларының ғылыми ынтымақтастығын белгілі бір дәрежедегі осы жоба аясында да қарастыруға болады, өйткені көптеген мәселелер ғылыми конференциялар мен жұмыс жиналыстарында талқыланды.

https://doi.org/10.48081/EONR2410

2022

Выпуск 3

Несмотря на то, что корпоративные основы малого и среднего бизнеса в той или иной степени имеют место в Республике Казахстан и постепенно развиваются, за тридцатилетний период развития рыночной экономики и проведения рыночных реформ не произошло тотального и массового появления малых и средних корпораций. В статье рассматриваются причинно-следственные связи данного аспекта. По нашему научному мнению, на макроэкономическом уровне к ним следует отнести: - относительно не высокая численность населения сраны, в том числе экономически активного; - отсутствие сформированной у активной части населения философии экономического образа мышления; - использование при проведении экономических реформ инструментов разгосударствления и приватизации на принципах дробления хозяйствующих субъектов на «мелких» собственников; - неэффективное реформирование законодательства об акционерных обществах, где были упразднены «открытые» и «закрытые» акционерные общества; - высокий уровень административно-юридических барьеров для регистрации малых и средних корпораций в качестве акционерного общества; - неразвитость первичного и вторичного рынка ценных бумаг; - низкая степень готовности и уверенности населения в инвестировании в ценные бумаги.

https://doi.org/10.48081/IUFZ7559

2022

Выпуск 3

Последние события, как и в принципе любые экономические кризисы, связанные с падением цен на нефть и металлы, серьезно влияют на состояние казахстанского промышленного сектора. Речь идет о градообразующих предприятиях по добыче нефти и газа, производства электроэнергии и обрабатывающей промышленности. В отдельных населенных пунктах, называемых моногородами, обслуживанием таких предприятий прямо или косвенно занята основная часть работоспособного населения. В Казахстане насчитывается 27 населенных пунктов, имеющих статус “моногорода”, где проживает около 1,5 млн человек или 16% от общего городского населения страны. Основными ключевыми проблемами моногородов являются потеря конкурентоспособности основных отраслей, низкое качество жилищной и транспортной инфраструктуры, низкая заработная плата и рост безработицы. Чтобы решить эти проблемы в Республике Казахстан запускали специальные госпрограммы, некоторые из которых уже завершились, но проблемы этих населенных пунктов так и остаются нерешенными. Моногорода производят около 40 % промышленной продукции. Там сосредоточены крупные предприятия нефтегазовой, металлургической, химической и энергетической отраслей. Моногорода в Казахстане имеют различные перспективы развития: от устойчивого экономического роста до глубокой стагнации, некоторые из них сумели адаптироваться к рынку, диверсифицировали свою экономику.

https://doi.org/10.48081/FKHX2777

2022

Выпуск 3

Отандық компанияларды басқарудың қазіргі заманғы практикасы олардың бәсекеге қабілеттілігі мен тиімділігін арттыру үшін басқарудың қазіргі заманғы технологияларын пайдалану қажеттілігін көрсетеді. Сонымен қатар, басқару тиімділігін бағалаудың оңтайлы әдісін таңдау маңызды. Кәсіпорындардың заманауи тәжірибесінде негізгі басқару технологияларын қолдану әдістері бүгінде әлемдік экономикада болып жатқан жаһандық процестердің әсерінен айтарлықтай өзгереді. Бизнесті дамыту бір орында тұрмайды, және компаниялар өз құрылғаннан бастап адам ресурстарын басқару бойынша бөлім құрады. Бұл қызметкерлердің көптігімен де, кәсіпорындағы Кадрлық процесті үнемі бақылау қажеттілігімен де байланысты. Уақыт өте келе, белгілі бір елдік ортада персоналды басқару жүйелерінің өзіндік стандарттары мен дәстүрлері қалыптасады. Бүгінгі таңда шет елдерде қызметкерлерді қалай басқаруға болатындығын білу әсіресе қызықты. Мақалада отандық кәсіпорындарда қолдануға болатын заманауи басқару технологияларын дамыту тенденциялары қарастырылған. Бүгінде көптеген елдердің экономикасын дамытуда адам ресурстарымен жұмыс істеу саласындағы проблемалар барынша маңызды деп танылады. Әр түрлі мәдениеттерде, елдерде адам ресурстарын басқару тәсілдерінде және нақты басқару әдістерінің жиынтығында айтарлықтай айырмашылықтар бар.

https://doi.org/10.48081/WXXF7171

2022

Выпуск 3

At the moment, the cluster approach to the organization of the tourism sector is particularly popular in the world. This is justified by the fact that the work is carried out in a complex, allowing for greater employment, a convenient scheme of maneuvers between a travel agency, museums and nature reserves, souvenir shops, transport and other related industries in tourism. In addition, for tourists themselves, it is a large selection of entertainment, a choice of comfortable living conditions and movement, as well as the purchase of the highest quality goods, for which all cluster participants are responsible, concluding an agreement on the quality of goods and services. The cluster today is the most effective tool for managing the economy in the context of globalization. This method not only contributes to improving the competitiveness of enterprises, but at the same time is the basis of innovative economic development. The key concepts of the cluster: concentration, integration, cooperation and competition – in the relationship give effect. Due to the rapid development of the global tourism industry, clusters as integrated groups of enterprises in the field of tourism business represent a global phenomenon. They appeared primarily in developed countries, but now they have begun to appear in developing countries, as well as in countries with economies in transition, providing a significant part of the state's income.

https://doi.org/10.48081/ZYYT1332

2022

Выпуск 3

The ability of enterprises to change quickly in a rapidly developing market is one of the main conditions for successful business development. In order to maintain their viability, enterprises are forced to constantly evolve, rebuild, and introduce new technologies, which requires considerable effort, knowledge and skills, which nowadays are the main source of competitive advantage. The complication of economic processes at the present stage of modernization of Russia has caused the need to transfer knowledge, experience and methods of managerial work in a commodity form to an independent sphere of economic relations, which in turn contributed to the formation of national and international markets for consulting services. The service sector is a rapidly developing sector of the modern economy. The developing market required first the creation and then the expansion of professional services. The most significant changes in the services market are associated with the transformation of demand for consulting services, the need for which is becoming more and more conscious. In the practice of many countries, consulting services are an important factor in the effective functioning and development of business entities in market conditions. Currently, the demand for services for the development of integrated management systems, the introduction of new financial technologies, business valuation, marketing research has increased. At the same time, the client is interested in a comprehensive solution to the problems of organizing and doing business, in the effective implementation of projects.

https://doi.org/10.48081/TFWZ7740

2022

Выпуск 3

Small business is an important sector of the economy of modern Kazakhstan. Currently, the Government of the Republic of Kazakhstan is staking on the development of this type of business, there are many state programs to support and develop it. The course under consideration is explained by the fact that small business takes a big part in the formation of the budget - it is one of the main sources of tax revenues. Entrepreneurship plays a decisive role in the economy of any state, as tax revenues, dividends are triggers and indicators of economic development of any country. The interaction of producers and consumers, satisfying the needs of each party, provides innovative solutions, regulates the labor market. The subjects of small and medium-sized enterprises act as benchmarks, reflecting the degree of economic development of the region (country as a whole), and help to identify alternative ways of development. The social importance of these subjects lies in providing employment and improving social and economic relations. It is worth noting that at present there is the fact that often research institutes, which are applied, do not perform their priority task, which is to prepare for the implementation of innovation

https://doi.org/10.48081/CPQT8993

2022

Выпуск 3

Бұл мақалада "шикізат қорларын бюджеттеудің артықшылықтары мен кемшіліктері" магистрлік диссертациясының шеңберінде әзірленген бюджеттеудің артықшылықтары мен кемшіліктерін табу және бюджеттеудә оңтайландыру бойынша кәсіби құзыреттерін қалыптастырудың теориялық моделі ұсынылған. Бұл мақалада қарастырылған тәсілді қолданған кезде бюджеттеу процесі шешім пакеттерін осы мақсаттарға байланыстыру арқылы ұйымның мақсаттары мен міндеттеріне назар аударады. Бұл шешім пакеттерін дайындауға менеджерлер мен қызметкерлердің белсенді қатысуын қажет ететіндіктен, олар шығындар динамикасын жақсы түсіне бастайды. Бұл тәсіл ресурстарды тиімді бөлуге және шығындардың жалпы төмендеуіне әкелуі мүмкін. Сонымен қатар, маңызды емес қызмет түрлері мен процестер бюджеттен жойылады. Сонымен қатар, "нөлден" бюджеттеуге көп уақыт кетеді. Әрбір шешім пакеті үшін тиісті деректерді жинап, кейбір белгісіз ақпаратты бағалау қажет. Сонымен қатар, "нөлден" бюджеттеу көптеген құжаттарды рәсімдеуді және шешім пакеттерін бағалауға көп уақытты қажет етеді. Шешім пакеттерін саралау критерийлерін анықтаған кезде жанжалдар туындауы мүмкін, ал менеджерлер бюджеттеу саласында көбірек дағдыларды қажет етеді. Бюджеттік цикл бір жылды құрайтындықтан, қысқа мерзімді мақсаттарға ұзақ мерзімді мақсаттарға қарағанда артықшылық берілуі мүмкін.

https://doi.org/10.48081/UMHX2229

2022

Выпуск 3

Мамандандыру салаларының басты ерекшеліктері-ауқымдылығы (үлкен көлемі) және өндірістің тиімділігі. Мұндай салалар өнімді өндіру мен экспорттауда ғана емес, сонымен қатар өндіріс күштерін орналастыруға әсер етуде де шешуші рөл атқарады, өйткені дәл осы салалар аймақ аумағында көмекші қызмет көрсету және басқа да қосымша салаларды тартатын орталық рөлін атқарады. Демек, өңірдің АӨК секторын инновациялық дамыту үшін жағдай жасау қазақстандық әлеуметтік-экономикалық жүйенің бәсекеге қабілеттілігін және халықтың өмір сүру деңгейі мен сапасын арттыруға ықпал ететін маңызды факторлардың бірі болып табылады. Өңірдің АӨК-ін инновациялық дамыту ғылыми-техникалық әлеуетті тиімді пайдалануды, ғылымды, білім мен өндірісті интеграциялауды, инновациялық технологиялар базасында экономиканы технологиялық жаңғыртуды көздейді. Осы кешенді міндетті шешу тиісті жағдайлар жасауды талап етеді: инновациялық қызметтің тиісті инфрақұрылымы немесе инновациялық қызметке ақпараттық, сараптамалық, маркетингтік, қаржылық, кадрлық және басқа да қызмет көрсетуді қамтамасыз ететін материалдық, техникалық, заңнамалық және өзге де құралдардың жиынтығы. Мақалада Қазақстанның агроөнеркәсіптік кешеніндегі инновациялық үдерістердің ерекшелігі зерттеледі, АӨК-дегі инновациялар түрлерінің сыныптамасы келтіріледі, аграрлық сектордағы инновациялық белсенділікті арттыру жолдары ұсынылады.

https://doi.org/10.48081/IJOL4287

2022

Выпуск 2