В статье рассматривается современное состояние и структура финансового механизма социальной защиты населения в Республике Казахстан, анализируется динамика социальных расходов государственного бюджета за 2022–2024 годы, выявляются основные проблемы и направления их совершенствования. Финансовые механизмы являются неотъемлемой частью эффективного функционирования системы социальной защиты населения. Основное назначение работы - оценка эффективности и адресности социальной поддержки, а также разработка предложений по повышению результативности финансового механизма социальной защиты. Объектом исследования является система социальной защиты населения, а предметом - структура и динамика бюджетных расходов на социальные нужды, включая образование, здравоохранение, социальную помощь и социальное обеспечение, культуру, спорт, туризм и информационное пространство, жилищно-коммунальное хозяйство. Методологическая основа работы включает анализ статистических данных, сравнительный анализ международного опыта и теоретико-методологические подходы к оценке социальной политики. В статье выделяются ключевые этапы формирования социальной поддержки, её объекты и основные показатели эффективности. Проведённый анализ позволяет сделать вывод о необходимости усиления роли обязательного социального страхования, повышения адресности расходов и устойчивого развития сектора социальной защиты в условиях ограниченного бюджетного пространства.

https://doi.org/10.48081/BGQF2194

2026

Выпуск 2

В статье рассматривается возможность практического внедрения кластерно-ориентированного управления инновациями в системе здравоохранения Республики Казахстан в условиях формирующейся инновационной экосистемы. Исследование основано на обобщении международного опыта функционирования инновационных кластеров в сфере здравоохранения и интерпретации механизмов их управления, финансирования и координации заинтересованных сторон с учетом институционального контекста Казахстана. Методологически работа включает структурированный отбор научных источников, сравнительный анализ (benchmarking) международных моделей кластеров, SWOT-диагностику, а также разработку концептуальной модели. Полученные результаты показывают, что кластеризация может выступать эффективной платформой координации, способствующей снижению фрагментированности инновационных инициатив, усилению взаимодействия между университетами, медицинскими организациями и бизнесом, а также ускорению трансфера и внедрения медицинских технологий. На основе проведенного анализа предложена концептуальная архитектура инновационного медицинского кластера для Казахстана, в которой ключевыми элементами выступают сетевое управление, диверсифицированное финансирование и цифровая интеграция. Практическая значимость исследования заключается в формировании институционально реализуемых рекомендаций по развитию инновационной экосистемы здравоохранения Казахстана.

https://doi.org/10.48081/BGQF2162

2026

Выпуск 2

В статье представлен библиометрический анализ научных исследований, посвященных взаимосвязи возобновляемой энергетики и экономического роста. Актуальность исследования обусловлена устойчивым ростом публикационной активности в условиях глобального энергетического перехода, усилением климатической повестки и необходимостью систематизации быстро расширяющегося массива научных знаний. Цель работы заключается в выявлении ключевых тенденций, тематических направлений, географической структуры, институциональных особенностей и динамики публикаций по проблематике влияния возобновляемых источников энергии на экономическое развитие. Эмпирической базой послужили данные библиографической базы Scopus за 2014–2025 годы. Анализ выполнен с использованием пакета Bibliometrix, модуль Biblioshiny, в среде RStudio. В выборку включено 4814 публикаций, что позволило провести комплексный анализ динамики публикационной активности, международного соавторства, распределения по странам и ведущим научным журналам, а также факторный и тематический анализ ключевых слов. Результаты свидетельствуют о смещении исследовательского фокуса от преимущественно экологических аспектов к экономическим, институциональным и инвестиционным вопросам энергетического перехода. Установлено доминирование стран Азии, прежде всего Китая, в формировании современной научной повестки. Казахстан демонстрирует устойчивое присутствие в глобальном исследовательском пространстве. Полученные выводы формируют основу для дальнейших прикладных и прогностических исследований в сфере устойчивого развития.

https://doi.org/10.48081/BGQF2196

2026

Выпуск 2

В статье представлен всесторонний анализ логистических рисков, возникающих в условиях трансформации современных цепей поставок под влиянием глобализации, геополитической нестабильности и цифровых изменений. Рассматриваются ключевые виды логистических рисков, включая транспортные, инфраструктурные, операционные, финансовые и информационные риски, а также риски, связанные с нарушением сроков поставок и ростом издержек. Особое внимание уделено специфике логистической системы Республики Казахстан как транзитно-ориентированной экономики, расположенной на пересечении международных транспортных коридоров Европа–Азия, и влиянию данных факторов на устойчивость цепей поставок. Проанализированы современные тенденции развития логистического сектора на международном уровне, в том числе рост роли мультимодальных перевозок, цифровых платформ, систем мониторинга и аналитики данных. В работе используются статистические данные и аналитические обзоры, позволяющие выявить актуальные тренды и перспективы развития логистики. На основе проведённого анализа предложены стратегические подходы к управлению логистическими рисками, включающие цифровизацию логистических процессов, оптимизацию транспортных маршрутов, диверсификацию поставщиков и повышение адаптивности цепей поставок. Полученные выводы могут быть использованы в научных исследованиях и практической деятельности логистических компаний. Жеткізу тізбектеріндегі логистикалық тәуекелдерді басқару Мақалада қазіргі заманғы жеткізу тізбектері трансформациялануы барысында жаһандану, геосаяси тұрақсыздық және сандық өзгерістердің әсерінен туындайтын логистикалық тәуекелдердің жан-жақты талдауы берілген. Негізгі логистикалық тәуекел түрлері қарастырылып, оларға көлік, инфрақұрылым, операциялық, қаржылық және ақпараттық тәуекелдер, сондай-ақ жеткізу мерзімдерінің бұзылуы мен шығындардың өсуімен байланысты тәуекелдер жатады. Арнайы назар Қазақстан Республикасының транзиттік бағытталған экономикасы ретінде логистикалық жүйесінің ерекшеліктеріне, Еуропа–Азия халықаралық көлік дәліздерінің қиылысында орналасуына және осы факторлардың жеткізу тізбектерінің тұрақтылығына әсеріне аударылған. Халықаралық деңгейде логистикалық сектордың қазіргі даму үрдістері талданып, соның ішінде мультимодальды тасымалдардың, сандық платформалардың, деректерді бақылау және талдау жүйелерінің рөлі артқаны қарастырылған. Жұмыста логистиканың өзекті трендтері мен даму перспективаларын анықтауға мүмкіндік беретін статистикалық мәліметтер мен аналитикалық шолулар қолданылған. Жүргізілген талдау негізінде логистикалық тәуекелдерді басқарудың стратегиялық тәсілдері ұсынылған, оған логистикалық процестерді цифрландыру, тасымалдау бағыттарын оңтайландыру, жеткізушілерді әртараптандыру және жеткізу тізбектерінің икемділігін арттыру кіреді. Алынған қорытындылар ғылыми зерттеулерде және логистикалық компаниялардың практикалық қызметінде қолдануға болады. The article presents a comprehensive analysis of logistics risks arising in the context of the transformation of modern supply chains under the influence of globalisation, geopolitical instability and digital changes. Key types of logistics risks are considered, including transport, infrastructure, operational, financial and information risks, as well as risks associated with delivery delays and cost growth. Special attention is given to the specifics of the logistics system of the Republic of Kazakhstan as a transit-oriented economy located at the intersection of the Europe–Asia international transport corridors, and the impact of these factors on supply chain resilience. Current trends in the development of the logistics sector at the international level are analysed, including the growing role of multimodal transport, digital platforms, monitoring systems and data analytics. The study uses statistical data and analytical reviews to identify current trends and development prospects in logistics. Based on the analysis conducted, strategic approaches to managing logistical risks are proposed, including the digitalisation of logistics processes, optimisation of transport routes, diversification of suppliers, and increasing the adaptability of supply chains. The findings can be used in scientific research and the practical activities of logistics companies.

https://doi.org/10.48081/BGQF2167

2026

Выпуск 2

Мақала аумақтардың әлеуметтік-экономикалық мәселелерін шешу және туристік саланың тұрақтылығын арттыру құралы ретінде туризм саласындағы әлеуметтік кәсіпкерліктің дамуын зерттеуге арналған. Жұмыстың мақсаты -туризмдегі әлеуметтік кәсіпкерліктің әлеуетін анықтау, оның негізгі модельдерін, іске асыру тетіктерін және жергілікті қоғамдастықтарға әсерін талдау. Мақалада әлеуметтік кәсіпкерлік кәсіпкерлік тәсілдерді әлеуметтік құндылықты құруға бағытталған әлеуметтік миссиямен біріктіретін қызмет түрі ретінде қарастырылады. Зерттеудің мазмұны әлеуметтік кәсіпкерліктің теориялық негіздерін, оның айрықша белгілерін, сондай-ақ туристік сектордағы әрекет ету ерекшеліктерін қамтиды. Әлеуметтік туристік кәсіпорындар, жергілікті қауымдастықтар, халықтың осал топтары және туристік дестинациялар сияқты зерттеу объектілеріне ерекше назар аударылады. Автор Туризмдегі әлеуметтік бастамалардың қалыптасу және даму кезеңдерін, соның ішінде әлеуметтік проблеманы анықтауды, бизнес-модельді әзірлеуді, серіктестіктерді тартуды және әлеуметтік әсерді бағалауды талдайды. Жұмыста отандық және шетелдік тәжірибелер жинақталып, әлеуметтік туристік жобалардың табыстылық факторлары анықталды: жергілікті халықтың тартылуы, қызметтердің инновациялылығы, ресурстарды тұрақты пайдалану, маркетинг және сектораралық ынтымақтастық. Қорытынды ретінде туризмдегі әлеуметтік кәсіпкерлік инклюзивті дамуға, туристік өнімді әртараптандыруға және аумақтарда өмір сүру сапасын арттыруға ықпал ететіні атап өтілген. Мақала туризмді дамыту бағдарламалары мен аймақтық саясатты зерттеушілерге, тәжірибешілерге және әзірлеушілерге пайдалы болуы мүмкін.

https://doi.org/10.48081/BGQF2178

2026

Выпуск 2

Бұл мақалада Қазақстан Республикасында ауылдық аумақтарды тұрақты дамытуды қаржылық қолдаудың өзекті мәселелері зерттелген. Қазіргі таңда Қазақстан Республикасында ауылдық аумақтарда жалпы халықтың 57,3% тұрады. Зерттеудің мақсаты – Қазақстан Республикасннда ауылдық аумақтарды тұрақты дамытуды қаржылық қолдаудың тиімді тетіктерін айқындау және олардың елдің/өңірдің әлеуметтік-экономикалық тұрақтылығына ықпалын бағалау. Зерттеу мазмұнына қаржылық қолдаудың негізгі құралдары – субсидиялар, төмен пайыздық несиелер, субсидиялар, т.б. Зерттеу нысаны – ауылдық аумақтарды қаржылық қолдау үдерісінде қалыптасатын әлеуметтік-экономикалық қатынастар жүйесі, ал пәні – өңірдегі қаржылық қолдау тетігінің құрылымы мен тиімділігі. Мақаланың мазмұны қаржылық саясатты қалыптастыру, қажет қаржылық ресурстарды бөлу және оның тиімділігін бағалау кезеңдерін қамтиды. Мақалада аналитикалық және салыстырмалы тәсіл қолданылды. Ғылыми жаңашылдығы – қаржылық қолдау механизмдерін алушылардың қабылдауы тұрғысынан аймақтық деңгейде кешенді бағалау жүргізілуінде. Нәтижесінде қаржылық қолдаудың нәтижелілігі оның мақсатты бағытталуына, қолжетімділігіне және өңірлік ерекшеліктерді ескеруге тәуелді екені анықталды. Зерттеу қорытындылары мен ұсыныстары жергілікті атқарушы органдардың даму бағдарламаларын жетілдіруге, қаржы институттарының құралдарын бейімдеуге және ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілердің қолдау жүйелерімен өзара іс-қимылын арттыруға қолданылуы мүмкін.

https://doi.org/10.48081/BGQF2177

2026

Выпуск 2

В статье рассматриваются региональные аспекты развития предпринимательства в Казахстане в контексте перехода к зеленой экономике. Анализируются территориальные различия в предпринимательской активности, выявляются ключевые проблемы, препятствующие развитию зеленого предпринимательства в разных регионах, и оцениваются модели занятости в зеленых секторах. На основе статистических данных и регионального анализа обосновывается необходимость дифференцированных мер политики, направленных на стимулирование устойчивых и экологически ориентированных деловых практик. Результаты подчеркивают важность региональных подходов к поддержке предпринимательства, финансированию зеленых инноваций и развитию человеческого капитала для обеспечения устойчивого регионального роста. Проанализированы ключевые проблемы и ограничения, сдерживающие развитие предпринимательской деятельности в регионах, а также обоснованы направления их преодоления на основе принципов устойчивого развития. Сделан вывод о необходимости дифференцированного регионального подхода к поддержке зелёного предпринимательства, включающего меры по развитию инфраструктуры, внедрению экологически чистых технологий, повышению компетенций предпринимателей и стимулированию инвестиционной активности, что позволит повысить конкурентоспособность регионов и ускорить переход к устойчивой экономике. Особое внимание уделено формированию благоприятной институциональной среды и развитию механизмов государственно-частного партнерства. Подчеркивается, что успешная реализация этих мер требует координации между органами власти, бизнес-сообществом, что создаст основу для долгосрочной экономической и экологической устойчивости страны.

https://doi.org/10.48081/BGQF2184

2026

Выпуск 2

Мақала жаһандық цифрландыру және институционалдық сенім тапшылығы жағдайында мемлекеттік қызмет жүйесіндегі бедел құралдарын тұжырымдамалық талдауға арналған. Беделді басқару менеджменті имидждік құрал ретінде емес, биліктің заңдылығын және оның әкімшілік автономиясының шекараларын айқындайтын институционалдық құрылымның іргелі элементі ретінде қарастырылады. Зерттеудің әдістемелік негізі Шығыс Азия және Солтүстік Еуропа аймақтарының мемлекеттік жүйелеріне қатысты көпөлшемді сапалық салыстырмалы талдауды қолдануға негізделген. Тұжырымдардың объективтілігі Дүниежүзілік банктің басқару сапасы көрсеткіштерін және мемлекеттердің цифрлық кемелдігі туралы деректерді біріктіру арқылы қамтамасыз етілген. Халықаралық тәжірибені салыстырмалы талдау нәтижесінде заңдастыру тетіктері мен стейкхолдерлермен өзара іс-қимыл құрылымы бойынша ерекшеленетін беделді басқарудың басым жолдары анықталып, теориялық тұрғыдан негізделді. Беделді басқару құралдарын таңдау әкімшілік режимнің түрімен және «институционалдық арна» (Path Dependency) әсерімен қатаң түрде айқындалатыны анықталды. Сонымен қатар, зерттеу нәтижелері жүйеаралық жақындасудың күшейіп келе жатқанын көрсетеді, оның шеңберінде цифрлық есептілік пен меритократиялық іріктеу құралдары өзара бейімделіп, беделді басқару менеджментінің гибридті модельдерін қалыптастыруда. Жұмыстың практикалық маңыздылығы әкімшілік дәстүр мен беделді басқару құралдарының тиімділігі арасындағы каузальды байланыстарды анықтауда жатыр, бұл әкімшілік реформалардың нәтижелерін болжау дәлдігін арттыруға және мемлекеттік аппаратты цифрлық трансформациялау жағдайында беделді басқару шығындарының тәуекелдерін азайтуға мүмкіндік береді.

https://doi.org/10.48081/BGQF2168

2026

Выпуск 2

Мақалада Қазақстан Республикасының аграрлық секторын цифрландыру жағдайында бухгалтерлік есеп пен аудит жүйесін жетілдіру мәселелері қарастырылады. Зерттеудің өзектілігі ауыл шаруашылық кәсіпорындарын басқарудың тиімділігін арттыру, сондай-ақ қаржылық ақпараттың ашықтығы мен сенімділігіне қойылатын талаптарды арттыру қажеттілігімен байланысты. Ауыл шаруашылығы, экономика саласы ретінде, оның негізінде табиғи факторлардың әсерімен анықталатын бірқатар ерекшеліктермен сипатталады. Ауыл шаруашылығындағы бухгалтерлік есеп Халықаралық қаржылық есептілік стандартын (ІА8) 41 «Ауыл шаруашылығы» (ХҚЕС/ ІА8 41) реттейді. Қазіргі жағдайда экономиканың цифрлық трансформациясы автоматтандырылған ақпараттық жүйелерді, электрондық құжат айналымын және деректерді өңдеудің аналитикалық құралдарын енгізуге ықпал ете отырып, бухгалтерлік есеп пен аудитті ұйымдастыруға айтарлықтай әсер етеді. Зерттеудің мақсаты цифрландыру жағдайында Қазақстанның аграрлық секторындағы есеп және аудит жүйесін жетілдірудің негізгі бағыттарын айқындау болып табылады. Зерттеу барысында жүйелік талдау, салыстырмалы талдау әдістері, экономикалық-статистикалық әдістер және отандық және шетелдік ғалымдардың ғылыми тәсілдерін жалпылау қолданылды. Зерттеу нәтижелері цифрлық технологияларды енгізу есепке алудың жеделдігін арттыруға, аудиторлық рәсімдердің сапасын жақсартуға және ауыл шаруашылығы кәсіпорындарының ресурстарын пайдалануды бақылауды күшейтуге ықпал ететінін көрсетеді.

https://doi.org/10.48081/BGQF2161

2026

Выпуск 2

Мақалада Қазақстан Республикасында өңірлерді дамыту бағдарламаларын іске асыру кезінде жобалық басқаруды қолдану ерекшеліктері қарастырылады. Мемлекеттік міндеттер күрделене түскен сайын және ведомствоаралық үйлестіру ұлғайған сайын көптеген дамыған елдер мемлекеттік басқару қажеттіліктеріне жобалық тәсілді бейімдей бастады. Бұл үрдіс Қазақстанда жобалық басқарудың ұлттық жүйесінің қалыптасуына және билік органдарында жобалық кеңселердің белсенді енгізілуіне әкелді. Тақырыптың өзектілігі мемлекеттік басқарудың тиімділігін және аймақтық бағдарламалардың нәтижелілігін арттыру қажеттілігімен байланысты. Зерттеудің мақсаты - аймақтық даму жүйесінде жобалық басқару құралдарын қолданудың рөлі мен практикалық артықшылықтарын анықтау. Зерттеу барысында нормативтік-құқықтық базаны талдау, мемлекеттік бағдарламаларды іске асыру практикасын салыстырмалы талдау және жалпылау әдістері қолданылды. Жергілікті атқарушы органдардың қызметіне жобалық басқаруды енгізудің негізгі тәсілдері қарастырылды. Зерттеу нәтижелері жобалық тәсілді қолдану тиімдірек жоспарлауға, ресурстарды бөлуге, мерзімдерді бақылауға және облысты дамыту бағдарламаларының нысаналы индикаторларына қол жеткізуге ықпал ететінін көрсетеді. Сонымен қатар, жобалық басқару бағдарламаларды іске асыру процестерінің ашықтығын арттырады және ведомствоаралық үйлестіруді күшейтеді. Жобалық басқаруды енгізу өңірлік саясатты іске асыру тиімділігін арттырудың және Қазақстан облыстарының орнықты әлеуметтік-экономикалық дамуының маңызды құралы болып табылады деген қорытындыға келді.

https://doi.org/10.48081/BGQF2197

2026

Выпуск 2