Устойчивое состояние сельского хозяйства регионов Республики Казахстан является важной составной отраслью в системе национальной экономики государства. От уровня ее развития зависит не только вопрос обеспечения продовольственной безопасностью, но и эффективность развития агропромышленного комплекса, социально - экономическое развитие населения сельских территорий страны. Изученный опыт развитых государств мира указывает на то, что развитое сельское хозяйство может оказать прямое воздействие на уровень бедности в стране, обеспечивая при этом ее сокращение в несколько раз. В свою очередь, в настоящее время сельскохозяйственная отрасль Казахстана испытывает ряд проблем, которые требуют системных решений, а именно изменение климата, проблемы деградации земельных ресурсов, рациональное использование и охрана водных ресурсов, опустынивание территорий сельских территорий, низкий уровень социально -экономического развития села, также оказали негативное влияние на изучаемую отрасль. Конечно же это отражается на устойчивом состоянии аграрного сектора. Для минимизации указанных выше факторов потребуются разработки новых технологий и их адаптация с целью обеспечения роста сельского хозяйства Казахстана. Важность состояния устойчивого развития аграрного сектора страны обусловлена, как было описано выше ролью в обеспечении продовольственной безопасности государства, которая является важной стратегической задачей любого современного государства.

10.48081/BGQF1806

2026

Выпуск 1

Бұл ғылыми мақалада Lean 4.0 түсініктемесі, үнемді басқару қағидалары мен цифрлық технологиялардың бірігуі қарастырылады. Заманауи ұйымдар шығындарды азайту, тиімділікті арттыру және цифрлық экономика кезеңіне адаптация қажеттілігімен тұспа-тұс келіп отыр. Сондықтан да үнемді басқару және цифрландыру инструменттерін (IoT, ERP жүйелері Big Data, ЖИ) интеграциялау тұрақты дамудың басты факторының бірі болып табылуда, Зерттеудің мақсаты – Қазақстан Республикасының ұйымдары мен әлемдік практикада Lean 4.0 енгізу мүмкіндіктері мен шектеулерін анықтау. Ғылыми мақаланың әдістемелік негізіне жүйелік талдау, салыстырмалы талдау және сонымен қоса SWOT талдау, дисперсиялық талдаудың иллюстрациялық талдауы (ANOVA) әдістері кіреді. Зерттеу барысында Lean 4.0 артықшылықтары көрсетілді: тауар сапасын жақсарту, бизнес-үрдістердің ашықтығын көрсету, өндіріс шығындарын оңтайландыру және шешім қабылдауды жеделдету. Сонымен бірге кездесетін кедергілерде кездеседі, атап айтсақ: цифрлық қондырғылардың бағасының қымбаттығы, қызметкерлердің цифрлық біліктілігінің төмендігі және ұйымдастырушылық өзгерістердегі кедергілер. Практикалық маңыздылығы Lean 4.0 әдеттегі кайзен қағидаларын цифрлық түрлендіру мүмкіндіктерімен интеграциялау құралы болып табылады. Отандық кәсіпорындарға бұл үрдіс бәсекелік қабілеттілікті арттыруға, экспорттық потенциалды арттыруға, халықаралық стандарттарға сәйкес келу мүмкіндіктерін ашады. Зерттеу нәтижелерін теориялық зерттеулерде де, Lean 4.0 енгізу бойынша тәжірибелер ұсыныстарын дайындау кезінде де қолдануға болады.

10.48081/BGQF1796

2026

Выпуск 1

В статье рассмотрены вопросы повышения эффективности управления человеческими ресурсами. В условиях современной высококонкурентной среды особое значение приобретает поиск источников повышения производительности и эффективности экономической деятельности. Одним из ключевых факторов, влияющих на успешное функционирование организаций, являются человеческие ресурсы — персонал, его навыки, компетенции и уровень мотивации. Цель исследования заключается в анализе и систематизации мотивирующих факторов в системе управления человеческими ресурсами в высших учебных заведениях. В качестве эмпирической базы рассмотрен пример высшего учебного заведения, на основе которого разработаны практические рекомендации для специалистов кадровых служб. Особое внимание уделено сочетанию внешней и внутренней мотивации, постановке чётких KPI, определению ответственности структурных подразделений и этапному управлению достижением целей. Установлено, что стратегическое управление мотивацией с чётким распределением ответственности на всех уровнях способствует повышению эффективности использования человеческих ресурсов и достижению организационных целей. Чёткая постановка целевых показателей эффективности (KPI) играет решающую роль в стратегическом управлении человеческими ресурсами университетов. Определение круга ответственных структурных единиц за достижение конкретных показателей обеспечивает распределение ответственности и исключает дублирование функций. Не менее важным элементом является система мотивации, адаптированная к каждому этапу достижения целевых индикаторов. Полученные результаты могут быть использованы для разработки комплексных HR-стратегий в образовательных и иных организациях.

10.48081/BGQF1816

2026

Выпуск 1

Қазақстанның агроөнеркәсіптік кешенінің қазіргі заманғы дамуы қосылған құны жоғары өнім экспортының шектеулі көлемінде және дайын азық-түлік импортының озық өсуінде көрініс табатын сыртқы экономикалық қызметтің құрылымдық теңгерімсіздігінің сақталуымен сүйемелденеді. Мақаланың негізгі мәселесі аграрлық сектордың бәсекеге қабілеттілігін шектейтін және азық-түлік қауіпсіздігі мен тұрақты өсудің стратегиялық мақсаттарына қол жеткізуге кедергі келтіретін ауыл шаруашылығы өнімдерін өткізу жүйесінің жеткіліксіз дамуында жатыр. Зерттеудің өзектілігі ауыл шаруашылығы өнімдерінің экспорттық-импорттық ағындарын теңестіру, экспорттық әлеуетті арттыру және сыртқы тәуелділікті азайту қажеттілігімен анықталады. Зерттеу барысында салыстырмалы, құрылымдық-динамикалық және жүйелік талдау әдістері, сондай-ақ әдеби көздерді синтездеу және статистикалық деректерді өңдеу қолданылады, бұл Қазақстанның аграрлық секторының сыртқы экономикалық операцияларының ерекшеліктерін кешенді бағалауға мүмкіндік береді. Негізгі гипотеза ретінде өткізу жүйесінің тиімділігін арттыру және ауыл шаруашылығы өнімдерін қайта өңдеуді дамыту экспорттық әлеуетті нығайтуға және импорттық тәуелділікті төмендетуге ықпал етеді деген болжам жасалды. Зерттеу нәтижелері агроөнеркәсіптік кешеннің сыртқы экономикалық қызметінің анықталған теңгерімсіздіктерін жоюға бағытталған кешенді және өзара байланысты шараларды іске асыру қажеттілігін растайды. Атап айтқанда, қосылған құны жоғары өнім үлесін ұлғайту үшін қайта өңдеу өнеркәсібін жаңғырту, өткізу жүйесіне заманауи цифрлық технологияларды енгізу, сондай-ақ ұлттық брендтерді ілгерілетуге, өткізу географиясын кеңейтуге және қазақстандық өнімнің сыртқы нарықтарда танымалдылығын арттыруға баса назар аудара отырып, экспорттық қызметті маркетингтік сүйемелдеуді дамыту басым бағыттар болып табылады. Нәтижелердің тәжірибелік маңыздылығы оларды агроөнеркәсіптік кешеннің сыртқы экономикалық қызметі саласындағы мемлекеттік саясатты әзірлеу, импортты алмастыру жөніндегі шараларды іске асыру және Қазақстанның аграрлық секторын дамытудың экспортқа бағдарланған моделін қалыптастыру кезінде қолдану мүмкіндігінде жатыр.

10.48081/BGQF1813

2026

Выпуск 1

Актуальность научной статьи обусловлена тем, что современная IT-индустрия требует оценки конкурентоспособности через призму цифровых и инновационных компонентов. Для оценки и повышения конкурентоспособности IT-отрасли необходимо применять комплексные аналитические инструменты, учитывающие как макроэкономические, так и технологические, кадровые и инновационные аспекты. Цель статьи - определение ключевых факторов, влияющих на уровень конкурентоспособности субъектов IT индустрии в современных условиях, на основе анализа международных индексов конкурентоспособности. В статье рассматривается возможность имплементации методологии международных индексов, в том числе индекса глобальной конкурентоспособности (ГИК), индекса цифровой конкурентоспособности (IMD) и глобального инновационного индекса (GII), в национальную систему оценки конкурентоспособности IT – отрасли. Методологическую основу исследования составили данные Бюро национальной статистики, Ассоциации IT-компаний, международных организаций (World Bank, IMF, OECD) и аналитических отчётов. В процессе исследования были использованы методы библиометрического анализа, сравнительного анализа, контент-анализ, SWOT-анализа. Проведен сравнительный анализ методологических подходов по определению международных индексов с целью выявления ключевых факторов (инноваций, цифровой зрелости, институтов), влияющих на конкурентоспособность субъектов IT – отрасли. Результаты анализа показали, что каждый из этих индексов имеет свои ограничения и не обеспечивает комплексной специализированной оценки конкурентоспособности IT-сектора. Предложена концептуальная модель оценки конкурентоспособности национального IT – сектора. Результаты могут быть использованы при в дальнейшем для мониторинга развития данной отрасли.

10.48081/BGQF1803

2026

Выпуск 1

This study examines the impact of organizational culture on employee motivation from the perspective of agile management methodologies. Drawing on Daniel H. Pink's (2009) Motivation 3.0 theory and Cameron and Quinn's (2006) Competing Values Framework (CVF) model, the study analyzes the impact of flexible and adaptable culture types on motivation in modern organizations. A mixed research design was adopted, combining quantitative and qualitative methods. Quantitative data were collected using the Organizational Culture Assessment Tool (OCAI) and a motivation scale adapted from Pink's theory, while qualitative data were obtained through semi-structured interviews and participant observation. Two organizations, one implementing agile management and the other maintaining a traditional management approach, were examined as part of the comparative analysis. Statistical analyses revealed that organizational culture has a significant and positive impact on employee motivation. Specifically, clan and adhocracy cultures based on flexibility, collaboration, and innovation were found to strengthen intrinsic motivational dimensions such as autonomy, purpose, and mastery. Qualitative findings also indicate that agile work environments offer employees greater empowerment and creativity opportunities. The study highlights the critical mediating role of organizational culture in the effectiveness of agile methodologies and offers conceptual and practical recommendations for organizations seeking to increase motivation. Furthermore, by combining the Motivation 3.0 and CVF models, it provides unique contributions to the literature on the human dimension of agile transformation.

10.48081/BGQF1800

2026

Выпуск 1

Цель исследования заключается в анализе экономических и социальных эффектов цифровизации налоговой системы в условиях формирования цифровой экономики. В работе рассматриваются сущность и основные векторы внедрения цифровых технологий, включая инструменты искусственного интеллекта, направленные на повышение эффективности налогового администрирования и удобства исполнения налоговых обязательств налогоплательщиками. Особое внимание уделяется задачам сокращения ошибок при начислении и уплате налогов и сборов, совершенствованию аналитической деятельности, оптимизации предоставления налоговых льгот, снижению числа проверок и корректировок, а также расширению практики камеральных проверок за счет цифровых инструментов. В качестве информационной базы использованы статистические данные о динамике налоговых поступлений, материалы, отражающие практику применения цифровых технологий в налоговом администрировании, а также материалы научных статьей и учебные и практические пособия по налоговому учету по тематике исследования. Методологическую основу составили методы анализа, сравнения, классификации, количественных расчетов, статистического анализа и обобщения научно-теоретических и практических материалов, что позволило обеспечить системный и объективный характер исследования.

10.48081/BGQF1805

2026

Выпуск 1

Қазақстан Республикасының экологиялық саясаты тұрақты даму мақсаттарын (ТДМ) жүзеге асыруда және «жасыл экономика» негіздерін қалыптастыруда шешуші рөл атқарады. Бұл мақалада Қазақстан Республикасының Біріккен ұлттар ұйымының тұрақты даму мақсаттарын жүзеге асыру аясында жүзеге асырып отырған экологиялық саясатының мәселелері қарастырылады. Зерттеудің мақсаты тұрақты даму мақсаттарына қол жеткізу контексінде, атап айтқанда табиғатты ұтымды пайдалану, шығарындыларды азайту және жаңартылатын энергетиканы дамыту бағыттары бойынша Қазақстанның экологиялық саясатының стратегиялық басымдықтары мен құралдарын талдау болып табылады. Мақалада Қазақстанның экологиялық саясатының негізгі басымдықтары мен тетіктері, сондай-ақ оның жаһандық орнықтылық пен ұлттық стратегиялық мақсаттар контекстіндегі даму перспективалары талданады. Зерттеу әдістемесі нормативтік-құқықтық базаны, стратегиялық мемлекеттік құжаттарды, статистикалық деректерді және халықаралық есептерді талдауға негізделген. Алынған нәтижелер Қазақстанның әлеуметтік-экономикалық дамуына экологиялық басымдықтардың ықпалдасуын күшейту және сектораралық өзара іс-қимылдың тиімділігін арттыру қажеттігі туралы қорытынды жасауға мүмкіндік береді. Зерттеу ұлттық стратегиялық мақсаттарға және жаһандық тұрақты даму мақсаттарына қол жеткізу үшін Қазақстанның экологиялық саясатының маңыздылығын көрсетеді. Зерттеу барысында Қазақстандағы қоршаған ортаны қорғауға байланысты мәселелер мен тиісті шаралар, қоршаған ортаны қорғау тиімділігі сарапталды. Авторлар экологиялық саясатты жетілдіру мақсатында нақты ұсыныстар әзірледі.

10.48081/BGQF1818

2026

Выпуск 1

В статье исследуется проблема государственного регулирования платформенной экономики в условиях цифровой трансформации рынков труда на постсоветском пространстве. Актуальность работы обусловлена стремительным ростом нестандартной занятости через цифровые платформы и необходимостью создания адекватных механизмов налогообложения и социальной защиты платформенных работников. Казахстан первым среди стран СНГ реализовал системный подход к интеграции работников цифровых платформ в правовое поле через пилотный проект и законодательные инициативы. Цель исследования заключается в анализе институциональных механизмов казахстанской модели регулирования платформенной экономики, оценке ее эффективности и определении условий применимости в других странах региона. Методологическую основу составили сравнительный институциональный анализ, контент-анализ нормативно-правовых актов и статистический анализ данных государственных органов за период 2023-2025 годов. Реконструирована институциональная архитектура казахстанской гибридной проактивной модели, сочетающей элементы государственного регулирования и платформенного саморегулирования. Проведена типология регуляторных моделей в странах СНГ: либеральная, контрольно-ориентированная, гибридная проактивная и смешанная с государственной поддержкой. Разработана методология многокритериальной оценки эффективности регуляторных моделей. Определены институциональные предпосылки успешного применения казахстанского опыта в других странах СНГ: развитая цифровая инфраструктура, функционирующая система электронного правительства, административный потенциал государственных органов, политическая воля к реформам и готовность к диалогу между государством, платформами и работниками. Результаты исследования вносят вклад в теорию институционального регулирования цифровой экономики и формируют основу для выработки практических рекомендаций по совершенствованию регуляторной политики в странах постсоветского пространства.

10.48081/BGQF1801

2026

Выпуск 1

Статья посвящена теоретическому и институциональному анализу формирования сервисной модели государственного управления в Республике Казахстан в условиях цифровой трансформации. Рассматриваются ключевые положения Национального плана развития до 2029 года, Концепции развития государственного управления до 2030 года, Концепции развития государственной службы на 2024–2029 годы, а также нормативные основы цифровой трансформации. Сервисная модель трактуется как результат перехода от традиционной бюрократической системы к человекоцентричному и технологически опосредованному формату взаимодействия государства и граждан. Методологическую основу работы составляют контент-анализ нормативных документов, системный и институциональный подходы, а также сравнительно-сопоставительный анализ международных практик. Для иллюстрации практической реализации сервисной модели используются данные одного из регионов страны, позволяющие проследить динамику цифровизации государственных услуг, изменение структуры каналов их предоставления и использование ключевых информационных систем. Показано, что рост доли электронных услуг, сокращение бумажного документооборота и развитие цифровой инфраструктуры создают основу для перехода к сервисному государству, однако сохраняются вызовы, связанные с интеграцией информационных систем, кадровой обеспеченностью и достижением целевых показателей удовлетворённости граждан. На основе сопоставления с рекомендациями OECD, ООН, Всемирного банка и Gallup сформулированы выводы о текущем этапе сервисной трансформации государственного управления в Казахстане и перспективах дальнейшего развития.

10.48081/BGQF1814

2026

Выпуск 1